Wortel. 



248 50. ORCHIDACEAE. 



naam aan liet voorkomen vooral op Gajaiig-booiiien (Inocarpiis 

 ediilis, Forst). Volgens R. wordt op de Ooskiist van Celebes te- 

 gen opgezetheid van den buik en hardlijvigheid het merg van de 

 scliijnknollen gekauwd en het sap ingeslikt, terwijl met de boven 

 het vuur geflenste bladeren de buik wordt gewreven. Inlandsche 

 namen vermeldt R. niet. 



Calanthe rubens, Ridl. 

 Volksnamen. Mal: Halija ënggang. 

 Aardorchidee. Volgens De Clercq (569) zijn de schijnknollon in 

 gebruik in de inlandsche geneeskunde. 



Calanthe triplicata, Ames. (C. ve r at r if o 1 i a, R. Br.) 

 Volksnamen. Mal. Mol : Boenga tiga lapis— AU. Ambon : 

 AhaCin abal, Ahaan malona. 

 Aardorchidee, algemeen, ook op Java, de F los triplicatus 

 of Helleborus amboinicus van Runiphius(Vl-l 15), een plant 

 met drie of vier groote bladeren. De wortel, zegt Rumphius, bestaat 

 uit vele vezels als wormen, van smaak eerst laf, daarna zeer scherp, 

 in den mond brandende, zoodat de lippen ervan opzwellen en 

 de keel heesch wordt. Diezelfde scherpte bezitten ook de blade- 

 ren, doch in mindere mate. 



De inlanders — aldus Rumph, — zijn zoo hard van mond, dat ze den 

 scherpen wortel binnenslijfs durven gebruiken. Ze kauwen hem met 

 pinang, muskaatnoot en gember tegen langdurigen buikloop, voort- 

 komende uit koude en vochtigheid. Met muskaatnoot, këntjoer en 

 gember gewreven, wordt deze wortel ook uitwendig gebezigd tegen 

 een zwelling der handen, aangeduid als „hismi". 



Spathoj^lottis plicata, BI. (Phajus Rumphii, BL). 

 Volksnamen. Mal. Mol: Daoen kora-kora. 

 Op Java zoowel in de vlakte als in het gebergte zeer alge- 

 meene aardorchidee, de Angraecum ter rest re primum 

 purpureum van Rumphius (VI — 112), die er van zegt, dat de 

 Bladeren, bladeren, 4 voet en meer lang en l'/2 a 2 handen breed, in de 

 lengte gerimpeld en zwartgroen van kleur, worden gebruikt als 

 pakmateriaal. 



Dendrobium purpureum, Roxb. 



Volksnamen. Mal. Mol: Anggrèk djamboc, A. kasoemba. 

 stengels. Epiphyt. De stengels van de Angraecum purpureum 

 silvestre van Rumphius (VI — 109), gestooten en warm op- 

 gesmeerd, genezen nijnagels, zegt Rumphius en licht dat toe 

 door te zeggen, dat het papje verdeelend werkt als het gezwel 

 niet doorbreken wil en het doet rijpen. 



Dendrobium salaccense, Lindl. 



Volksnamen. Mal: Doelanali. 

 Deze orchidee is bij de inlanders op Sumatra's Westkust zeer 

 bemind om den sterken reuk der bladeren, die wel iets heeft 

 van drop. De bladeren moeten echter worden bereid om dien 

 geur te doen uitkomen. Men wikkelt ze in pisangbladeren en 

 stoomt ze daarmede in de rijst. Ze worden in het haar gedragen 



