LIPARIS - DENDROBIUM. 



249 



en behouden zeer lang hun sterken geur, dien ik (Teysmann) 

 echter niet aangenaam vinden kon (Nat. Tijdschr. van N.I. dl. 

 14— 1857- bl. 297.) 



Dendrobium utile, J .J. Sm. 



Volksnamen. Boeg: Alemi, AnèmL 



Boomorchidee met geelgroene stengels, die droog zijnde een fraai, 

 goudgeel vlechtmateriaaf opleveren. Volgens Jasper en Firngadie ^JeriaT' 

 (Vlechtwerk 41) komt dit materiaal vooral voor in Boni. De 

 stengels worden gespleten, opengelegd en nat om een stokje 

 gewonden, zoodat men een glad lint verkrijgt, uitmuntend door 

 kleur en glans. Deze orchidee komt echter vrij schaars voor: 

 de stengels zijn kostbaar en worden voornamelijk slechts voor 

 randversiering gebezigd. 



Bij zijn schenking van de in het Museum aanwezige monsters 

 deelde de Ass. Res.^Brautigam van Boni mede, dat de ancmi in 

 de buurt van Pompanowa uiterst schaarsch is, doch veelvuldig 

 wordt aangetroffen op het oostelijk schiereiland van Celebes. 

 D^ gedroogde stengels worden in Boni voornamelijk ingevoerd 

 uit kolaka (Afd. Loewoe) en vooral door de vrouwelijke vol- 

 gelingen van vorsten en hoofden verwerkt tot allerlei mandjes 

 en matjes; voor anderen zijn zij te duur. 



Jasper en Pirngadie berichten nog, dat op Sangi en Talaut 

 dit materiaal wordt aangeduid als Sahocma en op Borneo als 

 Tüwa-tuwa. Hoe deze auteurs komen aan den latijnschen naam 

 Agroslophyllum glumaceum, Hook., dien men ook elders als de 

 stamplant vindt vermeld, is mij onbekend. Volgens mondelinge 

 mededeeling van Dr. Smith, die ook het van Boni ontvangen 

 levende materiaal determineerde, behoort Agr. glumaceum te huis 

 in Peiak. Een daarvan uit 's Lands Plar.tentuin verkregen stengel 

 veitoonde niet de minste overeenkomst met anëmi en lijkt voor 

 vljchtwerk zelfs geheel onbruikbaar. Uit het Plantkundig Woor- 

 denboek van de Clercq kunnen j. & P. niet hebben geput, daar 

 dit voor Tatawa (Daj. Z. & O. Afd. v. Borneo) opgeeft Dendro- 

 bium spec, (No. 1057). Of de Clercq echter wel dezelfde plant op 

 het oog heeft is twijfelachtig, daar hij zegt dat het dikke, 

 gele einde der bladscheeden wordt gedroogd, in reepen gesneden 

 en dan tot het vlechten van hoeden e.d. wordt gebezigd. Van de 

 vier volgens de Clercq op N. O. Halmaheira en Ternate bekende 

 variëteiten (?), n. 1. Tabisasoc goeti, T. koi, T. moemoe en T.ocga 

 zouden voor vlechtwerk de sub 2) en sub 4) genoemde het 

 best geschikt zijn. 



In het Museum. 



Mus. No. 4335 Dendrobium utilis /.ƒ Sm.— Ancmi ol Alcmi—Bon\~-Q.Q\c- 



bes & Ondcrli. 

 „ „ a. gedroogde stengels. 



„ „ b. gekleurd en ongekleurd (geel) materiaal, voor het vlcchlen 



gereed. 

 „ „ c. zitrnat (voor aanzienlijken). 



„ „ d. bako boda, d. i. een mandje, bestemd tot bewaarplaats 



van gebak of naaigereedschap; alleen het bnitenvlechtwerk 



is van alëmi vervaardigd, he' overige van jong lontar-blad. 

 „ e. sigarenkoker, geheel van alëmi. 



