78 



5e. SOERABAJA. 



Jodium. Te Gedong-Waroe werden door een te Soera- 

 baja woonachtigen mijn-ingenieur de bronnen aangewezen, 

 welke, door een daarop gevolgd scheikundig onderzoek, 

 bewezen werden het rijkst aan jodium te zijn , van alle 

 op den aardbol tot nog toe bekende bronnen. 



Die ontdekking werd gepubliceerd in den len jaargang 

 van het natuurkundig tijdschrift, bladzijde 475 , terwijl daar- 

 op werd teruggekomen in het tijdschrift voor nijverheid 

 in Nederlandsch ladië, 2e deel, bladzijde 249. 



De fabriekmatige bereiding van het jodium en het keu- 

 kenzout uit bovengemelde bronnen, is in 18o5 — 1854 on- 

 dernomen door partikulieren van Soerabaja. 



De opbrengst van het te verkrijgen keukenzout werd ge- 

 acht de kosten der geheel e fabriek te kunnen goedmaken, 

 terwijl de opbrengst van het gewonnen jodium alsdan de 

 winst zou zijn. 



Het verkregen keukenzout was zeer mooi en zuiver, doch 

 de Javaan gaf de voorkeur aan het uit zeewater gewon- 

 nen ruwe zout, dat veel minder aanzien heeft en was 

 weigerachtig het helder gekristalliseerde zout van de jo- 

 dium-fabriek te gebruiken. 



Gebrek aan praktische kennis deed aangelegde werken 

 mislukken en vorderde het brenge^i van meer kapitaal in 

 de zaak dan deze dragen kon. Vermoedelijk heeft die on- 

 voldoende kennis ook bemoeijelijkt het winnen van het jo- 

 dium; althans volgens mededeeling van de zijde der on- 

 dernemers heeft die produktic maar zeer weinig bedragen. 



De zaak leverde niets dan verlies en werd in 18G1 ge- 

 staakt. 



De tegenzin van den inlander om zuiverder zout te ge- 

 bruiken dan zij gewoon zijn is te overwinnen, terwijl ge- 

 brek aan praktische kennis eene te kort koming is der 

 ondernemers, welke kan opgeheven worden. 



Van de jodium- en keukenzoutwinning nit de bronnen 



