105 



2e. Zuid- en Ooster-Afdepling van Borneo. 



A. Kolen. 



Ie. Goiivernemenls kolenmijn Oranje- Nassau. 



In het begin van het jar.r 184G, werd te Riam, op den 

 linker-oever der rivier Riara-Kiwa, 77 palen boven Band- 

 jerinasin, de eerste poging gedaan tot het ontginnen van 

 kolen. 



Deze poging is geheel en al mislukt en het aldaar op- 

 gerigt tijdelijk etablissement in 1848 verlaten. 



In Augustus van dat jaar werd het personeel en mate- 

 rieel van Kiam, 16 palen van daar rivier-afwaarts , naar 

 Pengaron overgebragt en aldaar eene kolen-ontginning be- 

 gonnen , welke later den naam verkreeg van Oranje-Nassau. 



Deze mijn heeft zich allengs ontwikkeld en voorzag reeds 

 in 1854 in de toenmalige algeheele behoefte der marine in 

 Indië aan kolen. 



Hare produktie bedroeg in dat jaar 14794,4 ton kolen, 

 van 1000 N. pd. 



Die produktie is later nog gestegen en de regering heeft 

 herhaalde malen de partikuliere stoomvaart met kolen kun- 

 nen helpen. 



De ontginning geschiedde door strafgevangenen en het 

 transport naar .Bandjermasin door Dajaksche pandelingen. 



De geldelijke rekening dezer ontginning, tot in April 

 1859 (tijdstip van het uitbreken van den opstand in deze 

 residentie) is gunstig geweest. 



Wanneer alle uitgaven, waaronder ook die voor de strafge- 

 vangenen, in rekening gebragt worden , met bij rekening van 

 interessen van het zich in de zaak bevindend kapitaal, jaar 

 voorjaar a 6 pet,, met oploopend interest, dan hebben de 

 door de mijn geleverde kolen lot dat tijdstip gekost: plus 

 minus / 10, — per ton, te Bandjermasin in de pakhuizen 

 of ingescheept ter verzending over zee. 



De kolen door deze mijn, sedert Maart 1852 geleverd, 

 zijn voor stoomgebruik allezins geschikt. 



