216 



Ik voor mij vond bij het onderzoek, hot beeld der sterren 

 in den kijker slecht, maar niet anders dan ik het altijd 

 gezien had, zelfs in 1850, toen het instrument pas uit de 

 handen van de vervaardif^ers kwam. Het bleek mij verder, 

 na een naauwkeuri^j onderzoek, dat het prisma goed zat, 

 en ook, wat zijne glasmassa aangaat, onberispelijk was. i) 

 Het laatste bleek daardoor, dat een blad druks, op een af- 

 stands van een dertigtal ellen geplaatst, zich na inwendige 

 terugkaatsing door het prisma , even holder in eenen kijker 

 voordeed, en even goed lezen liet, als wanneer men het 

 door denzelfden kijker onmiddelijk bekeek, mits voor het 

 objektief een kartonnen deksel schuivende, met eene ronde 

 opening, even groot als het aangewende gedeelte der zij- 

 den van het prisma. Voor deze proef nogtans moest een 

 andere kijker als die van het universaal-instrument gebruikt 

 worden, want het objektief van dezen bleek mij bijzonder 

 slecht te zijn. Een gedrukt blad, op eenige ellen op eenen 

 muur bevestigd, was door den kijker niet te lezen, op 

 eenen afstand waarop een ander, veel kleiner kijkertje 

 geene letter deed missen. Om te onderzoeken of het aan 

 het objektief of aan het okulair lag, vereenigde ik het ob- 

 jektief met een uitmuntend okulair van eenen anderen kij- 

 ker, en omgekeerd het okulair met een beproefd objektief. 

 Het ontwijfelbaar resultaat was, dat het objektief al de 

 schuld moest dragen , en dat zoowel okulair als prisma 

 uitmuntend waren. 



Het objektief had eene bijzondere eigenschap. Werd het 

 aan de kijkerbuis van het universaal instrument aange- 

 schroefd, en rigtte ik den kijker alsdan op eene vertikale 

 en eene horizontale streep, op hetzelfde papier getrokken , 

 en op een afstand van een twintigtal ellen tegen een' muur 

 bevestigd, dan bleken deze strepen niet tegelijk helder in- 

 gesteld te kunnen worden , ofschoon wel beide afzonder- 



*) Dit prisma was niet het oorspronkelijke van het instrument, tlocli een ander, later 

 uit Munclieii bij de firma Merz & Co. ontboden, toen het oorspronkelijke verweerd vi'as. 

 Het is thans ook wel eenigziris verweerd, lunar de verweering sciiijnt stationair geworden 

 te zijn. 



