217 



lijk; het verschil inde brandpuntsafstanden voor eene ver- 

 tikale en horizontale streep bedroeg ongeveer twee Neder- 

 landsche streepen. Dat de sterren zich in een' dergelijken 

 kijker onmogelijk als scherp begrensde ronde lichtvlakjes 

 kunnen voordoen, is duidelijk; dat hij echter toch naauw- 

 keurige waarnemingen toeliet is hieraan toe te schrijven. 

 Schuift men het okulair eerst zooveel mogelijk in, dan doet 

 zich elke ster natuurlijk als eene groote, ronde, verlichte vlek 

 voor; schuift men nu het okulair langzaam uit, dan ver- 

 krijgt het eerst eenen stand, waarin het beeld der ster zich 

 voordoet als een flaauw gekromd boogje met eene lichte 

 kern in het midden. Het okulair verder uithalende, wordt 

 het beeld weder vlekkig, tot het zich daarna op nieuw 

 als een boogje voordoet, dat echter loodregt op het vorige 

 gerigt is. Toevallig is van het eene boogje de raaklijnaan 

 het midden juist evenwijdig aan de horizontale, van het 

 andere aan de vertikale draden , waardoor de waarneming 

 zich bijna even naauwkeurig laat doen als M'are de kijker 

 zeer goed. Bij het nemen van hoogten moet daarom aan 

 het okulair die stand gegeven worden, dat de raaklijnaan 

 het boogje evenwijdig loopt aan de horizontale draden; bij 

 eene azimuth-bepaling nogtans die, waarbij de evenwijdig- 

 heid aan de vertikale draden bestaat. 



Ofschoon de waarnemingen dus, niettegenstaande het 

 slechte objektief, niet alleen mogelijk, maar, zooals het 

 tienjarig gebruik van het instrument geleerd heeft, zelfs voor- 

 treffelijk kunnen zijn, zoo is aan de onvolkomenheid van 

 het objektief toch eene andere lastige eigenschap , namelijk 

 zeer geringe lichtkracht verbonden, waardoor zelfs heldere 

 sterren, bij eenigzins bewolkte lucht, spoedig onzigtbaar 

 worden, en zwakkere dan de 4e grootte zeer moeijelijk 

 waargenomen kunnen worden. Ik heb om deze reden in 

 het begin dezes jaars een nieuw Steinheilsch objektief aan 

 de regering aangevraagd, dat tot heden nog niet is aange- 

 komen. 



Na het prisma weder ingezet en gerektificeerd te heb- 



