219 



ging van den kijker in den mikroskopendrager, bij het in- 

 stellen, ten laatste steeds in dezelfde rigting draaijen. 



Ook kan zij vernietigd worden door, in navolging van 

 Peters (Astron Nachr. XLIV biz. 175) na de instelling den 

 kijker eenige tikjes met een houten hamertje op de onder- 

 zijde der stangen te geven, die de wrijvingsrollen dragen; 

 hierdoor wordt het geheele bovendeel opgeligt en geraakt 

 in trilling en de torsie wordt natuurlijk opgeheven. 



De heer Jaeger trachtte zich nog op eene andere en wel 

 op de volgende wijze onafhankelijk van deze torsie te 

 maken. Hij bragt de bel van het vaste niveau in het mid- 

 den, klemde daarop den kijker in eenen stand vast, zóó 

 dat de ster over een paar minuten in het veld zoude ko- 

 men, draaide daarop de schroef voor fijne beweging van 

 den kijker eerst voorwaarts, daarna achterwaarts, en tee- 

 kende bij beide keeren den stand op , dien de bel van het 

 vaste niveau hierdoor verkreeg. Daarna bragt hij door 

 eene voorwaartsche beweging van de genoemde schroef, 

 de bel in den stand, midden tusschen deze beide uiterste 

 standen in en hield nu de torsie voor opgeheven en in 

 dien stand deed hij waarnemingen. De uitkomst heeft be- 

 wezen dat de fout echter niet opgeheven was, hetgeen 

 blijkt uit de verschillen, niet alleen tusschen de afzonder- 

 lijke resultaten der waarnemingen van elk stel, hetzij voor 

 breedte- of tijdsbepaling, maar ook door de afwijkingen van 

 de eindresultaten door elke ster verkregen. 



Zoo zijn de grootste onderlinge afwijkingen van de breed- 

 tebepalingen : 



te Miiiitok \S"J tiissrlio.n ééne ster Z b\° en ééne stor Z o5°, 



op den Monopijn 15 .9 „ „ „ Z 59 „ „ „ N 53 , 



op Lucipara 15 ,0 „ „ „ Z 58 „ „ „ N 59 , 



te Singapoia 20 ,0 „ „ „ N 77 „ „ „ N 58 , 



te Paleiiibaiig 24,1 „ „ „ Z 27 „ „ „ Z 55 . 



terwijl bij de talrijke breedtebepalingen door mij in 1839 



verrjgt, geene grooter onderlinge afwijking tusschen twee 



bepalingen v/as, dan 6*. Het blijkt ook dat de afwij- 



