^ Ad l7 



nog altijd de beide draden aanwezifj waren , en de beer Jae{jer 

 bad altijd bet oogenblik waargenomen , waarop de ster bet 

 midden tusscben deze beiden draden doorging. Dat er een 

 verschil bestaan kan tusscben bet waarnemen van eenen 

 doorgang eener ster voorbij eenen draad en voorbij bet 

 midden tusscben twee draden, is op zieb zelf niets vreemds, 

 ik berinner mij ecbter niet dat de boegrootbeid van dit 

 verscbil, dat trouwens bij eiken waarnemer waarscbijnlijk 

 anders is, door iemand tot een punt van onderzoek ge- 

 maakt is. 



Wel bebben eerst Mauvais en Bouvard in 1837 en later 

 de beer Laugier in 181>S een onderzoek ingesteld naar de 

 personele lout, die zij begingen bij de bepaling der dekli- 

 naties der vaste sten-en , met den muurcirkel van Fortin 

 en Garabey op de sterrewacbt te Parijs, bij welke bepalin- 

 gen de ster tusscben twee draden ingebragt werd; maar 

 bij dit onderzoek bewoog zicb de ster niet loodregt op, 

 maar evenwijdig aan de draden en zoo als ic verwacbten 

 was, werd voor de personele fout een zeer klein bedrag 

 gevonden, bij bet laatste onderzoek, door Laugier, zelfs 

 zoo klein , dat bet bestaan er van twijfelacbtig was, te meer 

 doordien bet onderzoek , op twee verscbillende wijzen in- 

 gesteld, resultaten gaf, die ook in teekens van elkander 

 verscbilden. Zie bierover nader E. Laugier, mémoire sur 

 la détermination des distances polaires des étoiles fonda- 

 mentales, (extrait du tome XXVII , 2e partie, des mémoires 

 de racadcmie des sciences.) Paris, Firmin Didot 1859, 

 pag 27 en volg. 



De resultaten, voor II — III en voor III — IV verkregen, 

 A'ereenigende , verkrijgen wij, bet personele verscbil bij de 

 waarneming van eenen doorgang door bet midden van twee 

 draden , ten opzigte van de waarneming van eenen door- 

 gang voorbij eenen draad x noemende, 



voor het onde iusU-umcnt 4 .c = S'.ll dus x = 0^,53 = 0',20, 

 n » nieuwe » ^^ x ^= 1,46 » x ^^ 0,36 ^-^ Ü,1S. 



