234 



dig uurwerk te vergelijken , waarvan de korrektie steeds 

 naauwkeurig bekend is. Zoo werden bij de bepaling der 

 lengteverschillen tusscben Pulkowa en Altona, Altona en 

 Greenwich, Pulkowa en IMoskau en Pulkowa en Warschau, 

 de chronometers steeds onmiddellijk voor het vertrek en na 

 de aankomst met de sterrekundige pendulen der sterrewach- 

 tcu aldaar vergeleken. 



IMaar te Muntok, Lucipara, enz., bestaan geene sterre- 

 wachten of zorgvuldig geregelde pendulen. Derhalve moet 

 de invloed van zeegang afgeleid worden uit de laatste tijds- 

 bepaling voor het vertrek en de eerste na aankomst van 

 elke reis. gedaan. Hier doet zich echter het bezwaar op, 

 dat, als de tusschenruimte tnsschen deze tijdsbepalingen 

 veel grooter is dan de duur der reis, alsdan de uitwerking 

 der reis vermengd wordt met de onregelmatigheden in 

 den gang der chronometers en derhalve moeijelijker te on- 

 deikenncn is. Om dit nader aan te toonen, zal ik hieronder 

 laten volgen, wat mij het onderzoek omtrent den zeegang 

 der chronometers heeft opgeleverd, ik heb eerst al de 

 korrekties der chronometers met behulp der reeds opgege- 

 vene lengteverschillen tot Latavia herleid, en toen de gan- 

 gen afgeleid voor de tijdruimten, waar de reizen in be- 

 grepen waren. Deze vergelijkende met de arithmetische 

 middens tnsschen den naastvoorgaanden en naastvolgenden 

 {•ang, verkreeg ik de volgende overmaten, waarbij ik de 

 opgave voeg van den duur der eigenlijke zeereis en de 

 tijdruimten tusscben de lijdsbepalingen voor en na die reis. 



