279 



meier nu eens voor, dan weder achter heeft geloopcn. Bij de 

 snelle verandering van temperatuur gedurende de reis van Ne- 

 derland naar Balavia was de tijdmeter zeer gevoelig, zoodat 

 omtrent den gang niets met juistheid kan gezegd worden. 



Aan boord Z. M. stoomschip Amsterdam 

 De luitenant ter zee 2e klasse 



{w. gat.) J. M. van Mulhen, 



Medodeelin^^ verzocht hebbende van de waarneminf^en, 

 waarop deze, voor alle vier de chronometers eensluidende 

 verklaring berustte, heb ik ten antwoord ontvangen, dat 

 deze waren vernietigd. Ook omtrent den loop der chrono- 

 meters aan boord bleef ik dus in het duister; voornamelijk 

 had ik gaarne de vertraging van ïlohwü 457 willen nagaan, 

 wiens dagelijksche gang gedurende de reis meer dan negen 

 sekonden was veranderd. 



Bij de chronometers heeft zich gedurende deze reis 

 eenige malen een verschijnsel voorgedaan, dat mij vreemd 

 was. Het is namelijk tweemaal voorgekomen , dat een 

 chronometer na een transport bleek versprongen te zijn. 

 Volgens mededeeling van den heer van Arcken komt dit 

 verschijnsel meer voor, en is een gevolg daarvan dat 

 het echappement-rad te los op zijne as zit. Te Singa- 

 pora haalde ik ze met eene sloep van de kruisboot af, die 

 op een' kleinen afstand, misschien hoogstens vijf minu- 

 ten roeijens, van den wal aflag. Van de kade werden 

 zij verder door koelies naar het huis gedragen, waar ik lo- 

 geerde. Deze afstand zal drie kwartier gaans bedragen 

 hebben. Toen ik ze daarna met elkander vergeleek, bleek 

 het, dat Hohwü 594 4 sekonden en Hohwü 395 6 minu- 

 ten en eenige sekonden vooruit waren. Tusschen de laat- 

 ste onderlinge vergelijking der chronometers aan boord 

 der kruisboot en de eerste aan wal was eene tijdruimte 

 van 27 uren , men zou dus nog kunnen gissen dat de 



