290 



Ik moet bij deze tabel nog deze opmerking voegen: 



Oppervlakkig oordeelende, zou men kunnen vragen, waar- 

 om niet steeds dezelfde ster voor de tijdsbepaling genomen 

 werd, ten minste zoo lang, tot zij te vroeg onderging om 

 nog waargenomen te kunnen worden. 



Het antwoord hierop is eenvoudig, dat ik dit steeds deed, 

 voor zoo ver het Aveder mij daarin niet verhinderde. Over 

 het algemeen kan ik zeggen , dat het weder op deze expe- 

 ditie vrij gunstig was, maar toch kM'amen meestal korten 

 tijd na zonsondergang drijfwolken opzetten, die mij nood- 

 zaakten, niet te naauwgezet te zijn in de keuze eener ster. 

 Daar overigens vroegere onderzoekingen in 1858 en 1839 

 geleerd hadden , dat er geen oi' een niet merkbaar verschil 

 tusschen de resultaten der tijdsbepalingen bestaat, verkre- 

 gen met het universaal-instrument van Repsold door eene 

 ster in het oosten en eene ster in het westen, kon ik mij, 

 voor zoo ver het instrument aangaat, gerust vrij rekenen 

 in de keuze der sterren. 



Waar in bovenstaande tabel twee strepen staan, hebben de 

 sprongen plaats gehad, waarvan boven sprake geweest is. 

 Ik merk hierbij alleen op, dat ik te Singapora Hohwü 395 

 6'° achteruit of liever 11" U4™ vooruit heb gezet, om hem 

 weder nagenoeg op zijne vorige aanwijzing terug te brengen. 



Waar daarentegen in bedoelde tabel slechts ééne streep 

 staat, is alleen a posteriori gebleken, dat de gang plotse- 

 ling veranderd is, zooals bij Hohwü 455 tusschen 16 en 

 19 Junij, of wel de gestadige verandering van den gang, 

 zoo als bij Dent 2251 na 1 Julij , over welke laatste bij- 

 zonderheid reeds boven gehandeld is. 



§ 4. 



Bepaling van de betrekkelijke gev/igteii der chronometers. 



In de volgende tabel vindt men nu de uit de boven me- 

 degedeelde tijdsbepalingen afgeleide gangen der chronome- 

 ters, benevens de middelbare temperaturen, welke gevon- 



