103 



Daar het koper in den erts van den berg Siboeraboen- 

 Djanten als malachiet in koperlazuur voorkomt, die zeer 

 oplosbaar is in zuren en ook in ammonia, en de gang- 

 massa nagenoeg onoplosbaar in eenig zuur en geheel on- 

 oplosbaar in ammonia is, zoo eigent zich de erts volkomen 

 tot de behandeling langs den natten weg. Onder de zuren 

 komt zwavelzuur allereerst wegens prijs en groot oplos- 

 send vermogen in aanmerking , en dan zou het zaak zijn om 

 uit de oplossing kopervitriool te bereiden, wegens de hooge 

 waarde van dit produkt. Ten einde de kans op winst eener 

 dergelijke onderneming te kunnen beoordeelen , dienen de 

 volgende gegevens. 



Te Timboelon is als beweegkracht beschikbaar gedurende 

 den regentijd, dien wij gerust op 4 maanden 's jaars mogen 

 stellen, eene hoeveeliieid van 100 kub. palmen water per 

 sekonde met een verval van 19,6 N. ellen, gevende eene 

 beweegkracht van 24 paardekracht nominaal, of in eene 

 turbine verbruikt, van 70 pet. nuttig effekt, 16,8 paarde- 

 kracht effektief. Daar elke ertsstempel tot vergruisen van 

 erts dienende, en van gewone zwaarte en valhoogte, ééne 

 paardekracht absorbeert , zoo kan men gedurende den regen- 

 tijd met 16 stempels stampen en nacht en dag door wer- 

 kende, volgens mijne begrooting, op de genomen proef ge- 

 grond, als maximum 1250 ton erts tot fijn poeder bren- 

 gen. In deze hoeveelheid is bevat 50 ton koper. Zonder 

 gebruik te maken van stoomkracht, of zonder den aanleg 

 van ertsstampen langs het riviertje Timboelon te verme- 

 nigvuldigen, is de jaarlijksche produktie dus tot deze hoe" 

 veelheid bepaald. Tot het bereiden van 100 Ned. ponden 

 zwavelzuur koperoxyde zijn noodig 83^ Ned. ponden zwavel- 

 zuur en 10 maal zooveel erts van 4 pet. De jaarlijksche 

 produktie van zwavelzuur koperoxyde zou dan löO ton 

 kunnen bedragen. 



De waarde van dit zout in Europa is hoogstens f 50. — 

 de 100 Ned. ponden; te Batavia wordt het ten diensteder 

 telegrafie geleverd voor / 59, Wanneer het zwavelzuur 



