139 



den Ringgit. Nog heden ten dage stijgen er rookzuilen uit 

 den Ravvoen omhoog. 



We moeten nog een oogenbHk stilstaan bij de schets 

 No. 6, die van de noordzijde genomen is. Volgens de tee- 

 kening alleen, kan er evenmin aan getwijfeld worden dat 

 de door Houtman bedoelde brandende berg de Rawoen is 

 en niet de Ringgit. De heer Hageman maakt er teregt 

 opmeikzaam op, dat van dit punt de Ringgit onmogelijk 

 anders dan als een paar tanden van een kam kan worden 

 gezien en erkent dat het profiel voorstelt: onderaan «het 

 lage land" aan de kust; daarboven «het Kendang-gebergte", 

 vervolgens »den berg Saket" en ten laatste den rookenden top 

 van den Rawoen (»den tegenwoordig nog zadel vormigen 

 Raunw). Waren er geen kompasstreken opgegeven, dan zou- 

 de er, zooals ik boven reeds zeide, niet de minste twij- 

 fel kunnen bestaan. Maar bij Balie staat Z. W. ten Z., bij 

 Boeloeran Z. W. ten W., bij onzen berg W. ten Z. Dat hier 

 eene fout moet zijn blijkt uit de schetsen. 



Tusschen Balie en Boeloeran (Sierra de Pagoda) is slechts 

 een verschil van 2 korapasstreken; een gelijk verschil tusschen 

 Boeloeran en onzen berg en toch is in de schets onze berg 

 naauwelijks half zoo ver van Boeloeran geteekend als deze van 

 Balie verwijderd is. Een van beiden dus: of de teekeningen zijn 

 onjuist of de kompasstreken zijn verkeerd opgegeven, wantan- 

 dersmoetde Ringgit, wanneer deze bergbedoeld ware, nog ver- 

 der van den Boeloeran verwijderd zijn dan deze van Balie. Toen 

 ik in November 1838 naar Madura voer, zag ik van boord den 

 Ringgit, afzonderlijk, als een zadelberg uit zee oprijzen, 

 zonder een top daar achter, terwijl meer westelijk, naast en 

 boven den Boeloeran , de Idjen en Rawoen zich verhieven. 

 Men behoeft zelfs volstrekt niet verin zee te zijn om, bo- 

 ven den Boeloeran, den Idjen en daarnaast den Rawoen te 

 zien. 



3° Ik heb in het bovenstaande trachten aan te toonen dat 

 in het jaar 1386 niet de Ringgit, maar een meer zuidelijk 

 gelegen berg eene hevige uitbarsting moet gehad hebben, 



