311 



van deze planeet en eene vaste ster op twee verschillende 

 avonden met het universaal-instrument gevonden. De groot- 

 ste onzekerheid betreffende deze waarnemingen betreft de 

 kimduiking, die door de opdoeming, welke hier altijd be- 

 staat, nog vergroot kan zijn. Doch vermelding verdient 

 dat de tijdsbepalingen, door gemelden officier, den heer 

 Ehnle, met den bedoelden patentcirkel aan boord benomen 

 onder aanneming van eene kimduiking van 5'0', gewoonlijk 

 zeer goed overeenstemden met het resultaat mijner waar- 

 nemingen met het universaal-instrument aan den wal, in 

 rekening brengende het geschatte lengteverschil tusschen bei- 

 de observatieplaatsen. Gewoonlijk was het verschil onzer 

 resultaten niet meer dan één of twee tijdssekunden. Ik nam 

 dus voor de waarnemingen op het dek deze zelfde kim- 

 duiking, en voor die op de brug 4'0* aan. Ik geloof dien 

 ten gevolge, dat de waarnemingen den tijd en de breedte 

 waarschijnlijk op 2,0 en O', 5 na juist zullen gegeven heb- 

 ben, en daar de azimuth-metingen geene merkbare fout heb- 

 ben kunnen te weeg brengen, geloof ik dat dit ook wel de 

 naauwkeurigheid omtrent zijn zal, die de gevonden ligging 

 van het eiland Datoe zelf bezit, ik heb weinig vrees dat 

 de zoogenaamde opdoeming het resultaat onnaauwkeurig 

 heeft gemaakt, dewijl de waarnemingen des morgens 8 en 

 des namiddags te 6Vi ure genomen zijn, d. i. op tijden waar- 

 op de opdoeming altijd gering, dikwijls naauwelijks zigt- 

 baar is, terwijl bovendien het eerst genoemde uur zamen- 

 valt met dat waarop aan boord ook de tijdsbepalingen ge- 

 nomen werden , waarvan zoo even sprake geweest is. 



Den volgenden morgen, 10 Augustus, werd het anker 

 geligt en zette de Linge koers naar Pontianak, waar wij 

 na een drietal uren op de reede kwamen. Des avonds laat 

 kwam de mailboot van Batavia aan , op welke ik mij den 

 volgenden morgen naar Singkawang inscheepte, om aldaar 

 eene laatste tijdsbepaling te verkrijgen, op dat de lengten 

 van de bezochte plaatsen geheel door eene eenvoudige in- 

 terpolatie zouden kunnen gevonden worden. Daar de boot 



