331 



sultaten te verwerpen, gegeven door instrumenten, waar- 

 van bewezen is dat zij in naauwkeurigheid volstrekt niet 

 met anderen kunnen wedijveren, waarvan de uitkomsten 

 ook voorhanden zijn; zoo zijn de beide zak-chronometers 

 die de Novara ook medegenomen had, bij de lengtebepa- 

 lingen geheel buiten stemming moeten blijven. Maar bij de 

 afleiding van elk lengteverschil werden meestal de het best 

 overeenkomende resultaten aangenomen en de minst over- 

 eenstemmende resultaten verworpen. Dit trof telkens an- 

 dere chronometers, ja zelfs werd tweemaal het resultaat 

 van den chronometer A verworpen, die toch als de beste 

 der medegenomene uurwerken bekend was. 



Worden nu, naar aanleiding dezer opmerking, de een- 

 voudige arithmetische middens genomen, dan komt ten op- 

 zigte van Batavia: 



Gavite V,6 westelijker, 



Hongkong 3 ,3 » , 



Shanghai 5 ,1 » , 



Sidney 8 ,5 oostelijker , 



en het verschil van 14s,6 wordt nu 23^,1. 



Tegen het nemen van het eenvoudige arithmetische mid- 

 den bestaat natuurlijk het bezwaar, dat dan aan de slech- 

 tere chronometers evenveel stemregt gegeven wordt als aan 

 de betere, doch daartegen is het eenige wettige middel, 

 de betrekkelijke ge wigten der chronometers te bepalen en 

 deze bij het nemen der middens in aanmerking te nemen. — 

 Maar bij de eene bepaling deze , bij de andere bepaling gene 

 chronometers te verwerpen , wanneer daarvoor niet telkens 

 de reden wordt aangewezen , is niet alleen willekeurig, maar 

 strijdt ook tegen de uitspraken der waarschijnlijkheids-the- 

 orie, volgens welke niet alleen de groote fouten bestaan, 

 maar, als gegeven is de middelbare fout der waarnemin- 

 gen, zelfs het aantal fouten , gelegen tusschen twee gegevene 

 grenzen , kan worden berekend , die in een bepaald aantal 

 fouten moeten aanwezig zijn. Voor het verwerpen van een 



