— 55 — 



Vocht kan niet in damp overgaan, zonder eene hoeveelheid 

 warmte op te nemen, die aan de hoeveelheid damp, bij gelijke 

 drukking, beantwoordt. Naarmate er dus meer damp in de 

 lucht boven eene plaats ontstaat, wordt er meer warmte ver- 

 bruikt, om dien voort te brengen. Deze warmte, met den 

 damp verbonden zijnde, verliest haren invloed op gevoel en 

 thermometer; — zij is van vrije, in zoogenaamde gebondene 

 warmte overgegaan. 



Dat de lucht door de warmte wordt uitgezet, dat is, de 

 tusschenruimten harer deeltjes vergroot worden , is de oorzaak , 

 waarom warme lucht meer damp kan bevatten, dan koudere. 

 Wordt derhalve de luclit zooverre afgekoeld, worden die tus- 

 schenruimten zooveel verkleind, dat zij door de aanwezige hoe- 

 veelheid damp geheel worden aangevuld, dan is de lucht er 

 mede verzadigd. 



Zoolang deze grens niet overschreden wordt, blijft de door- 

 schijnendheid der lucht onveranderd, want damp zelf is door- 

 schijnend; doch gaat die afkoeling nog verder, dan wordt aan 

 den damp zei ven een gedeelte of al de warmte onttrokken, die 

 hij vroeger had opgenomen. Zijne onzigtbare deeltjes , niet meer 

 door de afstootende uitwerking der warmte van elkander ver- 

 wijderd, vereenigen zich tot kleine, zigtbare, lucht omsluiten- 

 de blaasjes. Deze trekken elkander aan en vormen of m^oI- 

 ken, op ongelijke hoogte boven de oppervlakte der aarde zwe- 

 vende, of nevels, die tot op den bodem dalen. 



Deze wolken en nevels benemen der lucht hare doorschijnend- 

 heid, en bemoeijelijken dus het doorstralen der warmte. Dit. is, 

 bij dag, eene bron van afkoeling voor den bodem, zelfs als 

 die uit water bestaat nog zeer merkbaar. 



De doorgaans bewolkte lucht boven de Eio Negro (onder 

 den ekwator) is oorzaak , dat haar Avater eene gemiddelde 

 temperatuur heeft van slechts 23°9 C, terwijl dat van de 

 Orinoco, (op 4° tot 8° n.b.) , onder eenen helderen hemel, 

 Z7% lot 29°5 C. teekent. Wanneer dus de lucht boven eene 

 plaats bewolkt is, dan kan zij, bij dag, niet zooveel vocht 

 opnemen, als in den staat van helderheid. 



