— 60 — 



boven eene groote, weinig of niet begroeide vlakte, te midden 

 van een uitgestrekt tropisch land, dan zal deze, zich overstor- 

 tende op eene minder warme, boven eene beperkte watervlakte 

 en zich daarmede vermengende, den regen meer of minder ver- 

 tragen, omdat zij en drooger en heeter is. Dit gebeurt, bij- 

 voorbeeld op Java, in de oostmoesson, afgescheiden van den 

 vasten passaatwind. 



Zoo stelle men zich voor, dat, omgekeerd, de lucbtkolom 

 boven een eiland, hetzij in eene gematigde of in de tropische 

 luchtstreek, en die boven de omringende zee zigtbaar waren. 

 Men zou dan, vooral gedurende den zomer, eene gestadige bo- 

 Ven- o verstorting van de land- op de zeelucht, een aanhoudend 

 beneden indringen der zee- op de landlucht ontwaren. Maar 

 de zeelucht, op eene steeds verdampende oppervlakte rustende, 

 is altijd meer nabij het daauwpunt, meer betrekkelijk vochtig, 

 dan de landlucht; en dit meerdere deelt zij aan de laatste on- 

 ophoudelijk mede. Deze verliest daardoor, althans wanneer de 

 dagwarmte nog gering is, of ook later nog, bij overmatigen 

 toevoer van waterdampen, min of meer hare doorschijnendheid, 

 omdat zij dan niet al de, van rondom instroomende, dampen 

 als zoodanig kan bevatten. 



Ten gevolge daarvan , wordt een. deel derzelve tot nevelblaas- 

 jes, soms tot wolken verdigt, of slaat, bij grooten overvloed van 

 dampen, als regen neder. Van daar dat zeevarenden, reeds op 

 aanmcrkel ijken afstand, het aanwezen van een eiland kunnen 

 ontdekken, ja eenigermate zijnen vorm kunnen bepalen , naar die 

 dampspiegeling in de lucht. 



Hoogst veranderlijk in aantal zijn dus de verbindingen (sit 

 venia verbo), die het klimaat eener plaats vormen. Men is, 

 met reden, geneigd oin te twijfelen aan de mogelijkheid, dat 

 eenige landstreek een vast klimaat kan bezitten. 



Doch die dagelijksche ongelijkheden in de verschillende dee- 

 len des zoo bcwegelijken luchtoceaans, heffen elkander, na 

 een zeker tijdsverloop, weder op, door de wederkeerige wer- 

 king van nabij elkander gelegene streken. Vandaar, dat wij 

 van sommige reeds in één jaar, van andere zeker eerst in 



