— 86 — 



Ik geloof, met Kümtz, clat hcfc moeijclijk is, aan te nemen, 

 dat de gemiddelde temperatuur een er plaats door bosschen zou 

 worden verminderd. Deze liungt, altliaus iu keerkringslanden , 

 te overwegend van den lioogeu stand der zon af. Het komt 

 mij integendeel waarscliijnlijk voor , dat de som der warm- 

 te, die eene bepaalde streek lands, in een jaar tijds, ontvangt, 

 door de tegenwoordigheid van groote bosschen , om zoo te spre- 

 ken, in meerdere breuken wordt verdeeld, en die kleniere groot- 

 heden in kortere tijdperken aan die streek worden uitgekeerd. 



Doch ten aanzien der vochtsvermcerdering in een land, 

 moet ik een ander gevoelen koesteren. Immers, deze is slechts 

 voor een gedeelte afhankelijk van de temperatuursverlaging , 

 die de bosschen bij dag bewerken. Wat betreft de regtstreek- 

 sclie toedeeling van waterdampen, deze is eigenlijk eene ver- 

 plaatsing van het water uit den grond, en verspreiding in de 

 lucht, over eene duizendvoudijj grootere ruimte. 



Wat door de afkoeling der wouden en berghellingen, als 

 regen , aan de lucht wordt onttrokken , geeft telkens weder 

 nieuwen toevoer aan de rivieren, wier meer bestendig gehoudene 

 oppervlakte, gevoegd bij de nu grootere uitgestrektheid gronds, 

 die zij aanhoudend bevochtigen, meerdere dampen uitzendt, 

 waardoor de lucht nog meer wint in vochtigheid en gematigd- 

 heid. De gemiddelde vochtigheid eener landstreek, zoo in en 

 op den grond, als in de lucht, wordt dus door de tegenwoor- 

 digheid van bosschen vermeerderd; terwijl tevens de verdeeling 

 daarvan tusschen luclit en bodem er zeer door gewijzigd wordt. 



liet zal wel overbodig zijn, talrijke plaatsbeschrijvingen te 

 geven, tot staving van hetgeen hier gezegd is. Ik vergenoeg 

 mij dus met de mededeeling, dat de klimatografie van bijna 

 al de landen des aardbodems, die ik geraadpleegd heb, aan- 

 toont: dat boschrijkheid, overvloed van water, vochtige damp- 

 kring, vruchtbaarlieid en minder groote afwisseling van tem- 

 peratuur op ééne lijn staan, tegenover afweziglieid van bosschen, 

 dorheid, overwegende droogheid van klimaat, meerdere of min- 

 dere onvruchtbaarheid en groote temperatuurverschillen, zoo in 

 onilerschcidcne tijden des jaars, als tussclion dag en nacht. 



