— 89 — 



burgsclie. Slechts weinige overblijfsels daarvan, bij Potsdam, 

 en ?;elfs omstreeks Danzig, zijn nog als merkwaardigheden aan 

 te wijzen. 



Het klimaat van Duitschland is, ofschoon gematigd, toch ruw, 

 en schijnt zelfs in de laatste eeuwen kouder te zijn geworden. 

 Behalve dat daar, waar vroeger een aanmerkelijke wijnbouw be- 

 stond, de druiven thans zelfs aan latwerk zelden meer rijpen, 

 nemen ook de amandel- en notenboomen meer en meer af. Men 

 gelooft, dat de uitroeijing der bosschen daartoe heeft bijgedra- 

 gen (1). 



Sardinië. De bergen in het westen zijn wel ten deele nog 

 met bosschen begroeid; maar veel hout blijft ongebruikt, we- 

 gens den slechten staat der wegen; in andere oorden is er ge- 

 brek aan. Het klimaat is er heet, doch veranderlijk; vaak is 

 er in drie maanden geen regen, en dan droogen de meeste ri- 

 vieren op. 



Morea. Een bergachtig land, dat thans, na de onvoorzig- 

 tige uitroeijing der meeste bosschen, minder gezond, meer heet 

 en dor is, dan oudtijds. Waar water te brengen is, heerscht 

 nog steeds groote vruchtbaarheid. 



/'Das Ausland van 1853, no. 37, bevat eene beoordeeling 

 van , en eenige uittreksels uit het werk van Maiiey : // Histoire 

 des grands forêts de la Prance et del' ancienne Gaule," waar- 

 van ik hier, in verband met berigten uit Bt.anc's Handbuch, 

 het volgende zal mededeelen. 



Ten tijde der eerste bevolking van Europa, met name van 

 het meer Noordelijke gedeelte, begon de kuituur met het vellen 

 der wouden, zoo als thans nog in Noord-Amerika en Brazilië. 



(1) Nederland, dat ten tijde van de Batavieren nog zoo digt met bosch 

 begroeid was, heeft, als laagland van het vorige, op eenigzins andere 

 ■wijze de «itroeijing daarvan ondervonden. Terwijl de heigronden, in het 

 wat hoogere gedeelte, thans ann algemeene dorheid lijrlen, en alle po- 

 gingen tot vnichtbaarmakieg eenen schier onoverwinnelijken tegenstand 

 bieden, staande moerassen der kusten daaraan weinig minder in den weg, 

 en geven het klimaat eene ongezonde vochtigheid, althans voor hen, 

 die er niet te hnis béhooren. 



