— 109 — 



binnenste van Noord- Amerika , dat wegens de vele insnijdingen 

 en groote binnenzeeën en rivieren, alsmede door zijne, in 

 het Westen nog zoo uitgestrekte wouden , een eenigzins Ocea- 

 nisch • klimaat heeft, is dit na de gedeeltelijke uitkappingen 

 zachter geworden. Namelijk: bij de verbazende hoeveelheid 

 sneeuw, die zelfs op 40'' br. soms maanden achtereen ligt, 

 en dewijl verre de meeste regens, althans aan de oostkust, bij 

 noordoostsn (1) winden vallen, werd door de alles bedekkende 

 wouden een al te groot verlies van vrije warmte veroorzaakt. 



Omgekeerd is het bijna vlakke, uiterst drooge Iran (het hoog- 

 land van Perzië), zeer gezond, blijkens den ligcliamelijkc]! toe- 

 stand van zijne liewoners; maar een groot gedeelte dier streek 

 is eene woestijn, welker l^odem in de:i zomer met eene zout- 

 korst is o vertogen. 



Ofschoon geheel het Avestelijk gedeelte van Nicuw-Hol- 

 land, uit eflene laaglanden inet lage lieuvels l)cstaande, even- 

 eens gezond, en door zij] ie uitgestrekte grasvlakten voor eene 

 afdeeling van den laiidbouw geschikt schijnt te zijn, is toch 

 de grond in den winter te moerassig, in den zomer te dor, 

 om immer eene digtc bevolking te kunnen voeden. 



Onefleidieid van 02)pervlakte , evenzeer als afwisseling van ve- 

 getatie, draagt wezenlijk l)ij tot het vorinen van een gematigd 

 klimaat, in vergelijking met de geografische breedte eens 

 lands. In het eerste opzigt kan Java met elk land ter Avereld, 

 van gelijke uitgestrektheid, wedijveren; de vraag rest nog, 

 wat blijft omtrent het laatste jumt teweuschen? Heeft de uit- 

 roeijing der bosschen reeds de grens der nuttigheid bereikt? Heeft 

 zij die hier en daar overschreden? Welke voorzorgen zijn, bij 

 verderen voortgang, noodig? 



Tot beantwoording dier vragen hebben wij te letten. 



1. Op de moessons, die beurtelings op Java heerschen. 



2. Op de strekking van het eiland, met de rigting dier 

 moessons meer of minder zamenvallende. 



(1) Volgens waarnemingen te Cambiidge, bij Boston. 



