— 110 — 



3. Op cle betrelckelijlce verheffing van landmnssen , en liet 

 verschil van grond, in zijne oostelijk en westelijk 'gedeelte. 



4. Op den algenieenen vorm en de plaatselijke gesteldheid 

 van het naburige Nieuw- Holland, alsmede op die van de tus- 

 schen liggende kleine eilanden. 



1. Het is bekend, dat de z. o. passaat, die in de boven- 

 luclitstrekeu het gauschc jaar door waait, niets anders is dan 

 de Poolwind, welke do van den ekwator steeds hoog opstijgen- 

 de en hier zuidwaarts afvloeijende luchtkolom van ter zijde in- 

 dringt. Voorts, dat die polaire luchtstrooming , met de nade- 

 img tot den ekwator, in betrekkelijke snelheid tot die van de 

 omwenteling der aarde verliezende, bij den waarnemer een ge- 

 AToel van tegenstand verwekt, die uit het Oosten schijnt te 

 komen. Van deze twee faktoren wordt de z. o. passaatwdnd 

 geboren, die zich, zoo wegens zijnen oorsprong, als Avegens 

 de hoogte der luclitstrekeu , die hij in beweging brengt, door 

 lage temperatuur en droogte kenmerkt. 



Tusschen de maanden April en Oktober waait, vereenigd 

 met dezen en in dezelfde rigting, de z. o. moesson, welker 

 bestaan, als een uitgestrekte zeemnd, ik, in weerwil van het 

 gevoelen van den heer Junghuhx, moet blijven aannemen, 

 eenvoudig om het bestaan eener n.w. moesson, Avaarvan de 

 vorige de terugwerking is. 



Deze z. o. moesson is, uit haren aard, in de lagere lucht- 

 strcken te huis, even als de n. w. moesson, die volgens den heer 

 JuNGHUHN, de z. o. passaat niet hooger, dan 5000 voet boven 

 de oppervlakte der zee terugdrijft. — Tusschen de maanden 

 April en Oktober , Avaait dus over Java een Avind , die , in het 

 benedengedeelte uit tAvee zamenwerkende oorzaken geboren, 

 aldaar — behalve de bovengenoemde hoedanigheden , — nog den 

 toestand overplant, waarin hij zelf is gebragt gcAvorden, door 

 de plaatsen, Avaarover hij moet heentrekken. 



In de n. av. moesson stroomt over Java eene luchtmassa, 

 Avelker hoogte geAVOonlijk tusschen 3000 en GOOG voeten 



