— 112 — 



sous onttrokken , die eins alleen aan de kusten en strandvlakten 

 onbelemmerd lieersclien. 



Daar nu de z. o. wind de westelijke streken van Java eerst 

 bereikt, nadat liij de oostelijke bezocht heeft, en omgekeerd, 

 de n. westelijke het eerste over de westelijke gedeelten strijkt, 

 zoo verandert de beteekenis dier twee moessons voor de beide 

 helften van Java eenigzins van karakter. 



De drooge z. o. wind kan , na over de gansche lengte van 

 dit nog woudrijke eiland te zijn heengetogen, niet meer zoo 

 droog zijn als te voren. Hij brengt dus in de atmosfeer der 

 westelijke helft een geringer vochtverlies te weeg; de drooge 

 moesson is er minder scherp afgescheiden en dum"t korter , dan 

 in de oostelijke helft. 



De vochtige en warme, zooveel lager waaijende, n. w. wind 

 zal, vóórdat hij in volle sterkte heerscht, reeds aan de wes- 

 telijke helft een goed gedeelte zijner dampen als water hebbeu 

 afgegeven, eer dat hij de oostelijke streken bereikt, Wat hij 

 daar nog aanvoert, zal ten deele ontleend zijn aan de bos- 

 sclien, over Avelke hij strijkt. 



Op een later tijdstip dus, dan in de westelijke helft, en ook 

 meer plotseling , zal men aan den oostkant des eilauds de volle 

 kracht der regens gevoelen. 



Hieruit volgt van zelf, dat het gemiddelde vochtgehalte 

 der lucht in de westelijke helft van Java grooter moet zijn, dan in 

 in de oostelijke. Eene dergelijke tegenstelling zoude niet be- 

 staan, indien de rigting van het eiland niet zoo zeer met 

 die der heerschende winden zamenviel. 



3. Deze tegenstelling wordt nog versterkt door het verschil 

 in landontwikkeling en grondsoort. 



Het westelijke gedeelte van Java is grootendeels als een hoog- 

 vlak te beschouwen, waarboven de hoogste bergen zich met 

 zachte hellingen verhefien. 



Het oostelijke daarentegen bevat meer zuivere kegelbergen, 

 te midden van een bijna algemeen diepland. Eene horizontale 

 doorsnede, op 1500 tot 2000 v. boven de zee, over de geheele 

 lengte des eilands, zou aan de westelijke zijde, vergeleken met 



