^ 113 — 



de andere ) eene grootere uitgestrektheid lands vertooneü. 



Eene meerdere warmtestraling in den bovenliggenden dampkring 

 is daarvan liet gevolg ; en de grootere hoeveelheid vocht , welke 

 door de wouden dier grootere landmassa in den dampkring wordt 

 overgeplaatst , geeft dus geeue aanleiding tot verlaging der damp- 

 greuzen. 



Wij mogen dan aannemen , dat het vochtgehalte der lucht , in- 

 dien het zigtbaar voor ons ware , boven het westelijke gedeelte van 

 Java eene hoogere grens zou vertqonen, dan boven het oostelijke, 

 en dat zij de laatste zelfs ook in absolute vochtigheid zou over- 

 treflen. 



Ten aanzien der gronden, is het vrijwel bekend, dat die in 

 het oosten van Java, over het geheel veel' meer open en zan- 

 dig zijn, door de groote hoeveelheid zoogenaamde asch, die 

 door de meer werkzame vulkanen aldaar is uitgeworpen, en 

 langzamerhand met den eigenlijken leemgrond is vermengd ge- 

 raakt. In Pasoeroean, en ook hier en daar in Bezoeki en 

 Soerabaja, vindt men 'er zelfs vrij wat steengruis onder. 



Deze gronden laten het water gereedelijk door, worden spoe- 

 dig droog en door de zonnewarmte zeer verhit, hetgeen zich 

 in de daarop rustende lucht sterk doet gevoelen. Zij is dan 

 ook boven zandgrond altijd minder vochthoudend , dan boven 

 eenen stij veren, kleiachtigeu bodem. 



Met uitzondering van eenige streken in het zuiden der Pre- 

 anger regentschappen, ^n verspreide plekken in Cheribon, is 

 het algemeene karakter der gronden van westelijk Java, leem- 

 aclitig in het gebergte, kleiachtig in de alluviale vlakten. 

 Daar zulke gronden het water veel langer terughouden, dan 

 de vorige, stralen zij ook des daags veel minder vrije warmte 

 terug, en onderhouden langeren tijd de dampvorming. 



De noodzakelijke uitwerkselen van deze twee verschillends 

 bodemkarakters op de luclit, het klimaat, vallen met do sub 

 2 genoemde te zamen, en versterken dus nog meer de tegen- 

 stelling tusschen oostelijk en westelijk Java. 



4. Eindelijk hebben wij nog te letten op de gesteldheid van 

 het werelddeel, dat ten z. o. van Java ligt; zoo om de nabij- 



VIII. 8 



