— 115 — 



bekende oppervLakte geschat, maken de zacht golvende opper- 

 vlakte uit. 



Eene luchtkolom, waarvan de basis minstens 100,000 □ mijlen 

 oppervlakte beslaat (de vlakte-inhoud van Nieuw-Holland wordt op 

 140.000 □ mijlen geschat), van het weinige vocht, dat zij bij ha- 

 re lage gemiddelde temperatuur bevatten kan, grootendeels beroofd 

 door hare westelijk gerigte beweging over zulke zandige, dor- 

 re gronden, moet aan de streken, waarover zij vervolgens heen- 

 trekt, veel vocht ontnemen^ en Avel te' meer, naarmate zij iu 

 warmere oorden komt , gelijk met de z. o. moessons het geval is. 



Het dwars voor Nieuw-Holland liggende eiland Timor heeft 

 welligt daaraan grootelijks zijne dorheid te wijten; en de op- 

 volgende reeks van Flores, Sumbawa, Lombok en Bali, waar- 

 van wij, door meerendeels zeer onvolkomene berigten slechts 

 weten , dat zij vruchtbaar , zijn , hebben toch te weinig uit- 

 gebreidheid, om eene aanmerkelijke verhooging van vochtge- 

 halte in dezen Australischen wind te bewerken. 



Bij al de oorzaken van uitdrooging, althans in de oost- 

 moesson, die ik vroeger heb opgenoemd, waardoor de oos- 

 telijke helft van Java zooveel meer wordt aangedaan, dan de 

 westelijke, voegt zich dus nog eene zeer magtige: de nabijheid 

 van een meestal dor en éénvormig laagland, met geslotene 

 kusten, dat ruim een vierde van de oppervlakte van Afrika 

 beslaat, en bijna geheel in de zuider-gematigde luchtstreek 

 ligt. 



Het is dus volstrekt niet bevreemdend, dat die oostelijke helft 

 zoo zeer nadert tot het karakter van een tropisch vastelands kli- 

 maat, zich kenmerkende door scherpe afscheiding van een droog 

 en vochtig jaargetijde, door zamendringing der regens in een 

 betrekkelijk kort tijdperk, door groote, verzengende hitte ge- 

 durende den tropischen winter, op vele plaatsen door groote, 

 nachtelijke koude afgewisseld. 



Wat deze, nog ten deele boschrijke, streken tusschen de 

 maanden April en- Oktober of November aan vocht verliezen, 



