— 123 — 



Steile wanden met diepe scheuren begrenzen zijne oostzijde, 

 welke zicli verder langs den rand allengskens meer binneuwaarts 

 uitstrekken, om zich met de bergklaanwen nabij Kottadalem, 

 Tjiutenraani en die aan de noordzijde te vereenigen. 



Eondom den uitbarstingskegel en aan zijne beide zijden aan 

 het meer sluitende, ligt eene j^rachtige vallei, Avaarin tjema- 

 ra bosschen en zware stroomen van zwarte lava, welke gescheurd , 

 ontzagchelijke steeubrokken vormen. 



In deze vallei ligt beneden het gehucht Pannalokkan , dat zich 

 juist aan den rand bevindt, te midden van bouwland, het dorp 

 Bator, waarin eene groote tampatdewa wordt aangetrolien ter 

 eere van de godheid , die den krater des eruptiekegels bewoont. Dit 

 oord Avordt als zeer heilig beschouwd, en het is hier, waar de vorsten 

 van Bangli en Karangassem hunne godsdienstpligten vervul- 

 len. Bijgeloof is oorzaak, dat de berg niet beklommen wordt; 

 doch ik geloof toch, dat èn de menigvuldige aschregens, èu 

 de zware rookwolken, de beklimming bepaald beletten zouden. 



Naar allen uiterlijken schijn is de berg Telokbio vroeger 

 een werkende vulkaan geweest, wiens westelijke giooijing met 

 de Tabananbcrgen een zadel vormde. Eene groote uitbarsting 

 zal hem vaii een gereten hebben; de westelijke helft van den 

 berg is ingestort,- de diepte vulde zich met water en is tot 

 een meer aangegroeid; doch het onderaar dsch e vuur, zich eenen 

 weg banende, heeft den Bator in deze inzakking O2)gewor- 

 pen. 



Met eenige wijziging zal men zich een juist denkbeeld van 

 dezen krater kunnen vormen, door de afbeelding na te gaan, 

 welke van den berg Rocca Monfina in Voigt's Geologie uud 

 Petrefactenkunde voorkomt. 



De weg, welken wij van af Kottadalem te volgen hadden, 

 liep geheel vlak , door woeste alang-alang streken , immer op 

 geringen afstand, dikwerf onmiddellijk langs den kratermuur. 

 Huiveringwekkend was het gezigt in de diepte, allerschilde- 

 rachtigst toen wij ons boven Bator zelf bevonden. 



Omstreeks ter hoogte van deze plaats gekomen, begon op 



