— 145 — 



geven is (Tijclscliriffc van Nijverheid. Deel XTI pag. 189). Ik 

 lieb daartoe de aarde met gewonen gebluscliten kalk , welke liier 

 veelal van den kalkberg van Tjampea, ±11 palen west van 

 Biiitenzorg, afkomstig is, innig vermengd, daarvan prismata uit 

 de hand gemaakt van ruim 25 ned. duimen lengte en 2|- dui- 

 men ruim breedte en hoogte. Nadat die prismata 6 dagen in 

 een vertrek gedroogd hadden bij de gewone temperatum-, werd 

 onderzocht door hoeveel in het midden aanhangend gcwigt zij 

 verbraken, wanneer de steunpunten 15 ned. duim van elkander 

 aflagen. Daar de aarde zelve geen' kalk bevat, heb ik bij 3 

 proeven de volgende mengsels genomen. 

 I. Gelijke deelen kalk en aarde. 



II. 10 deelen aarde en 12 deelen kalk. 



in. 12 deelen aarde en 10 deelen kalk. 



Gebrek aan meer aarde belette mij, om nog mengsels te ma- 

 ken van ineer aarde op minder kalk, welker draagvermogen waar- 

 schijnlijk nog wel grooter zal zijn. De draagkracht bedroeg. 



gemiddeld. 5,25 // // 4,83 // // 6,10 » // 



Van dordtschen tras droegen volgens bovengenoemde meflcdcc- 

 ling de prismata van 3 ned. duimen breedte en hoogte 

 gelijke deelen kalk 10 deelen tras en bijna 12 deelen bijna tras, 



en tras 12 // kalk en 10 deelen kalk 



gemidd. 2,94 ned. tê. 2,81 ned. fïi. 3,89 ned. 11'. 



Met rcgt meen ik alzoo uit deze weinige proeven te mogen 

 besluiten, dat bij eene gepaste vermenging met kalk het ver- 

 hardend vermogen der behandelde aarde tot dat van dordtschen 

 tras minstens staat in rede van 2:1. 



Worden van de mengsels I, lï en III ballen gemaakt van 

 omstreeks 3 ned. duimen middelliju, en onmiddellijk onder water 

 gebragt, dan verharden die ballen niet dadelijk, maar vallen 



