— 239 — 



om ze te kimncn vervoeren. Van hier rijdt men l/o paal terug 

 om weder op den weg naar Diëng te komen. 



Verder, op bijna 4 palen van Bator, komt mij bij Pakareman, 

 het zoo bcruclite doodendal. liet ligt I/4 paal van den weg 

 iu eene kom' aan den berg Djiraat. Bij den ingang van het 

 dal zal het ±50' diep zijn, terwijl de steile bergwand, aan 

 de overzijde en verder rondom, die ook met geboomte begroeid 

 is, wel een paar honderd voeten hoog van uit het dal oprijzen 

 zal. Alles is begroeid met struiken en grassoorten, tot zelfs 

 beneden in het dal. Enkel de plaats, waar zich de stiklucht 

 (koolzum-) ontlast, ter grootte van ± 25 vierkante roeden, is 

 kaal en zonder de minste vegetatie. Aan een stuk rots, te 

 midden dezer gasuitstroomin gen staande, kan men zien tot hoe 

 hoog deze dampen doodelijk zijn, dewijl daarop tot de hoogte 

 van 4' of 5' zelfs geene enkele mossoort groeit, maar daar 

 boven weder planten worden waargenomen. Eene kip, die men 

 op den bodem nederwierp, ondervond niet het minste leed; 

 daarentegen zag ik eenige lijken van honden in het rond ver- 

 spreid, die reeds in een' gevorderden toestand van ontbinding 

 waren. 



Op 41/3 paal van Bator ligt, op I/2 W^^ '^^''^ '^^^^ '^^^g naar 

 Diëng, de Telagalerie, waar zich uitgestrekte lieete en kou- 

 de modderwellen bevinden. Sommigen zijn zoo heet, dat er 

 eijeren in hard gekookt kunnen worden. Het meer ligt in 

 eene kom, door het gebergte Goenoeng Paggar omgeven, wat 

 nog rijkelijk met liooge boomen begroeid is. Om het te ge- 

 naken, moet men eene menigte trappen af klimmen, die ook al 

 uit langwerpig- vierkante, gebouwene steenen, van Diëng af- 

 komstig, zijn daargesteld. Het terrein ziet er vrij woest uit. 

 Hier en daar tusschen en op de modderwellen , groeijen planten 

 op kleine eilandjes iu het meer. Deze planten bestaan hoofdza- 

 kelijk uit de krater- vegetatie , Agapetes, vooral Thibaudia micro- 

 phylla J. (komadas); verder Phragmites sp. (glongong), Glei- 

 chenia Hermanni (pakkies tjeboek), enz., welke laatste ik hier 

 voor het eerst op mijne reis aantrof Ik kM^am met den we- 

 douo overeen, om deze in groote hoeveelheid ten dienste van 



