— 244 ~ 



let, voor andereu daarentegen voordeelig is. Ten anderen zijn die 

 bergen meestal zeer steil en niet zoo rijk aan humus, zoodat 

 liet te verwonderen is, hoe er nog zulke kolossale boomen in 

 groeijen kunnen, wat echter voornamelijk aan de vele regens 

 toe te schrijven is. Over het geheel is Westelijk Java minder 

 rijk aan goede teelaarde, bestaande deze daar meer uit roode 

 magere klei dan meer oostelijk. In de Preanger Regentschap- 

 pen, voornamelijk in het Bandongsche, begint men daarin reeds 

 verandering te bespeuren, hoewel de zwarte gronden, die men 

 daar aantreft, even als op vele andere plaatsen, veelal vulkanisch 

 schijnen te zijn. Bij Diëng ontbreekt het aan geene goede 

 teelaarde en het steeds vochtige klimaat helpt de vruchtbaar- 

 heid niet weinig vermeerderen. 



Hout is hier ook al moeijelijk te bekomen, daar slechts de 

 steile berghellingen nog daarmede bedekt zijn, terwijl in de 

 bewoonde streken alles heinde en verre is weggekapt. 



Dit bergachtige land is wel schilderachtig, doch voor de kui- 

 tuur hoogst bezwarend. Gelukkig evenwel, dat er een rijke hu- 

 mus voorhanden is, die slechts van onkruid gezuiverd behoeft 

 te worden, om eenen goeden oogst te kunnen opleveren , dewijl 

 er van het omwerken met de patjol geene kwestie is. Even- 

 min heeft men hier ooit ploegen gezien. 



Vele planten van westelijk Java, op gelijke hoogten groeijen- 

 de, vindt men hier terug, doch ook meerdere, die daar niet 

 voorkomen, even als men daar sommige vindt, die hier geheel 

 ontbreken. Vele namen stemmen met elkander overeen, doch 

 andere verschillen grootelijks. Daarbij komt, dat de Soendane- 

 zeu voor meest alle booraennamen hun ki (hout) plaatsen , waar- 

 voor de Javanen weder hun kadjeng (hout) voegen, en alhoewel er 

 planten zijn, die over geheel Java denzelfden naam blijven be- 

 houden, wisselt die van de meeste toch in de verschil- 

 lende rcsidentiën weder af, en wat nog erger is, men verstaat 

 in de cene residentie onder denzclfden naam soms eene geheel 

 andere plant dan op eene aangrenzende plaats. Daarbij zijn er 

 plantcnkenncrs, die nooit een antwoord schuldig blijven, maar 

 voor de vuist weg een naam noemen , die echter niet altijd de 



