^- 376 — 



Gedureude het werken met drooge bladen kwam bij mij het 

 denkbeeld op, dat welligt het verzenden van drooge bladen 

 naar Europa groot voordeel kon aanbieden, en wel omdat de 

 kleur in de bladen voorkomt, zoo als die tot het verwen wordt 

 gebezigd. De groote . kosten om den indigo in dien toestand 

 te brengen , zoijden dan vervallen , terwijl het gouvernement van 

 een lastig fabrikaat bevrijd bleef. 



Ik heb daartoe gedroogde bladen, sinds drie maanden ge- 

 kuipt, aan eene uittrekking, met betrekkelijk weinig water, on- 

 derworpen, na twee m-en het vocht van de bladen afge- 

 zonderd en in eene goed geslotene flesch met kalk ge- 

 mengd 24 uren laten trekken, daarna door het bovenstaande 

 heldere vocht met water uitgekookt katoen gehaald. Ik heb 

 deze doorhaling drie maal moeten herhalen, alvorens het ka- 

 toen donker-blaauw gekleurd was. 



Het is slechts eene mededeeling van het begin der proeven 

 en veel nog zal moeten bewezen worden, alvorens tot de uit- 

 voering zal kunnen worden overgegaan. Wanneer het mij ver- 

 gund wordt dit werk voort te zetten, zal ik mij daarmede 

 gaarne belasten. 



De tweede bewerking, van alle bekende wijzen, is het klop- 

 pen: het in beweging brengen van het vocht, om des te spoe- 

 dio-er door opname van zuurstof uit den damkring het indigo wit 

 in blaauw te veranderen en in water onoplosbaar te maken. 

 Het ü-eschiedt in iets lager dan de trekbak gelegene gemet- 

 selde bakken, door middel van houten spaden door menschen 

 of door werktuigen met water bewogen. 



Onder het kloppen ziet men het vocht spoedig veranderen 

 en onder schuimen eene fraaije blaauwe kleur aannemen. Op 

 dit tijdstip heeft zich het grein (zoo als men het noemt) ge- 

 vormd, dat is: heeft de indigo zich afgecheiden en verschijnt 

 in den vorm van eenparig verspreide molekulen, welke zich 

 daarna vereenigen, ophoopen, meer zamenhang verkrijgen en 

 uit het vocht zich trachten af te zetten. 



Bij deze bewerking kan de fabrikant, bij eenige zorg, het 

 einde der klopphig zeer juist bepalen. Wanneer namelijk uit een 



