— 194 — 
velden, waarop ze in dezen droogen tijd een zoo wel ge- 
voed aanzien hadden kunnen opdoen. Dat het echter aan 
het voedsel en niet aan het ras ligt, is mij mede gebleken 
bij eenige balische ossen, welke ruim een jaar op Java 
geweid hadden, waarnaer geen’ onaangenamen smaak meer 
aan het vleesch te proeven was en een ieder het voor 
vleesch van javaansch ras hield. 
Zeer zonderling is het, dat de kalveren alle rood zijn 
en de koeijen en ossen deze kleur behouden, terwijl de 
stieren met den tijd zwart worden. Als eene zeldzaamheid 
zag ik er ook een paar albinos van het mannelijk geslacht. 
Reeds sedert eenige dagen was de omtrek geheel door 
mij doorzocht, zoodat ik geene hoop had hier iets nieuws 
meer te vinden en de omstandigheden gedoogden niet, dat 
ik ver landwaarts introk, waarom ik met verlangen naar 
de gelegenheid uitzag om naar Java terug te kunnen 
keeren. 
21 September werd de reis te paard over Kaliboe- 
boek en Tebongkoes aangevangen, en na van daar nog 
naar Bandjar en teruggereden te zijn, scheepten wij ons 
tegen den avond op de reede van Tebongkoes in, en kwamen 
in den ‘avond van den 22 September op de reede van 
Banjoewangi. 
23 September. Ik haastte mij nu, om al het verzamelde 
in te pakken, opdat het over zee naar Soerabaja zoude kun- 
nen vervoerd worden. Mijn buit was niet gering en be- 
stond uit drie goed gevulde kisten met levende planten, 
zaden, herbarium, enz. 
24 September aanvaardde ik de terugreis te paard 
langs het strand, tot nabij Batoedohdohl, toen de opko- 
