ERD ee 
gewende pogingen tot vermeerdering der kennis dezer schoo- 
ne gewesten niet van belang ontbloot zoude zijn. 
Zooveel mij mogelijk was heb ik getracht na te sporen, 
wat reeds op het gebied der geographie en topographie 
van dezen Archipel geschiedde, en ik twijfel niet, of, hoe on- 
volledig deze mijne arbeid ook zijn moge, men met mij er 
de overtuiging uit putten zal, dat, in weerwil van het on- 
afzienbaar veld, hetwelk de geographie en topographie ter 
bearbeiding nog aanbieden, toch reeds zeer veel in deze rig- 
ting is gedaan. 
Het is echter juist voor deze onvolledigheid, dat ik wel- 
willendheid inroep, even als voor de dikwerf drooge op- 
sommingen van verrigtingen, hetgeen ik echter noodig acht- 
te, om eene inzage te geven van de gebrekkige wijze, waar- 
| op werkelijk betrekkelijk groote resultaten verkregen werden , 
doch die ook juist zullen leeren inzien, hoe noodzakelijk 
het is, van eenen vasten grondslag uittegaan, waardoor al- 
leen goede zaken verkregen en de uitgave van belangrijke 
sommen gebillijkt worden, die anders beter konden besteed 
zijn. 
Dikwerf is het ons Nederlanders als eene blaam aange- 
wreven, dat wij, bij eene heerschappij van meer dan 250 
jaren, nog geene behoorlijke kaarten van onzen Archipel, 
vooral van onze binnenlanden, bezaten, in tegenstelling van 
andere volken, die zulke van hunne bezittingen kunnen 
aanwijzen. 
Eene oppervlakkige beschouwing kan tot zulk eene oor- 
deelvelling aanleiding geven; doch, gaat men onbevooroor- 
deeld na, wat reeds van de eerste tijden onzer vestiging 
verrigt is, zoo moet dit tot geheel andere zienswijze brengen. 
