— òAd — 
Dat deze ontwikkeling langzaam voortschreed was natuur- 
lijk, en het is derhalve der voormalige Oost-indische Kom- 
pagnie niet zoo zeer aan te rekenen, dat de geographie en 
vooral de topographie slechts karig behandeld werden. 
Achteloosheid was er de oorzaak niet van. 
Te zeer kende zij haar eigenbelang, om dit voor ons 
thans zoo gewigtig punt, ware daardoor voordeel te be- 
halen geweest, te verwaarloozen. 
Neen, hare geheele inrigting bragt mede, dat men zich 
meer op ontdekkingen toelegde en daarvoor was de hiydro- 
graphie hare groote hulp. 
En die verwaarloosde zij geenszins, Dewi had zij een 
afzonderlijk korps, hetwelk eene menigte van zeekaarten 
leverde, een schat, die gansch niet slecht te noemen en 
nog dikwerf, tot op den huidigen oogenblik, bruikbaar is, 
of ten minste onschatbare gegevens bezit, die den tegen- 
woordigen verbeteraar of zamensteller de beste diensten be- 
wijzen. 
De heerschende geest van geheimhouding dier tijden, die 
de Kompagnie, bekrompen genoeg, bezielde; de geest van 
uitsluiting van elk ander volk uit deze gewesten (waar- 
toe orders bestonden om immer de kaarten als geheime 
stukken te beschouwen en ze te vernielen wanneer er gevaar 
mogt zijn dat ze in andere handen zouden kunnen geraken); 
de slordigheid, welke in alle takken van bestuur, geduren- 
de de laatste jaren van haar bestaan , doorstraalde, zijn oor- 
zaak, dat niet alleen weinige harer kaarten het licht zagen, 
doch ook is het hieraan te wijten, dat menig belangrijk stuk 
uit de archieven verdween; aan de opvolging van besturen 
tot 1816, dat er vele zoek raakten. 
Het is echter meer dan waarschijnlijk, dat in de 
archieven der Kompagnies-kamers van Amsterdam, Rot- 
terdam, Middelburg, Medemblik enz. nog vele kaarten 
