bet rd adhere? 
Hij 
— 018 — 
van het werk Hist. philos. et polit. des établissements 
et du commerce de | Europe dans les Indes, van den abt 
Ravnal, de kusten zoo onnaauwkeurig waren en de kruis- 
peilingen zoo slecht uitkwamen, dat men verkoos voor de 
zeevaart zich te bedienen van eene globe van Adamtz, 
die, bij verschillende gelegenheden, beter bleek te zijn, dan de 
kaarten naar de zeeboeken vervaardigd, waarop de kusten 
niet alleen onzuiver waren, doch zelfs de ontdekkingen 
van Cook, Anson, Bougainville enz. niet eens voorkwamen. 
Van Sumatra, Borneo en de nabij liggende eilanden, ja 
zelfs van Bali en Lombok, wist men langen tijd zoo goed 
als niets, hetwelk blijkt uit eenige kaarten vam het jaar 
1794. De fabelachtigste verhalen liepen daarvan rond en 
deze oorden zijn eerst gedurende onzen leeftijd bekend geraakt. 
Tot zoo verre de geographie. 
Met de topographie was het niet beter gesteld, want 
behalve de onmiddellijke omgevingen onzer vestigingen, 
waagde men zich niet ver binnenwaarts. 
Jan de jaren 1750 bestonden goede kaarten der onmid- 
dellijke omgevingen van Batavia, Buitenzorg, Samarang, 
en der wateren van Soerabaja. Platte gronden der stad Ba- 
tavia in 1731, op hoog bevel, onder de regering van P. 
A. Van der Parra opgemaakt, zagen in 1770 het licht, 
terwijl eene kaart der omstreken bestond, die niet veel ver- 
der dan de tegenwoordige sluisbrug loopt en zeer oppervlak- 
kig is. Eene kaart van Java’s Oostkust door Van der Hoff, 
waarop tevens Bali voorkomt en die van 1787 dateert, 
is niet meer dan eene allerruwste schets. 
