— 349 — 
Van de Molukken bezat men dergelijke van Ternate 
en de Bandasche eilanden, van 1762, toen naar de jongste 
berigten door G. de Haan zamengesteld; evenzoo eene 
andere van den geheelen Molukschen Archipel, volgens de 
reis van het schip Duke of Clarence, commodore Haves, van 
1794. 
In 1792 gaf Andries Teissiere, die acht jaren landmeter 
te Batavia en Ommelanden geweest was, eene beschrijving 
der Omme- en Bovenlanden in het licht, waarbij hij zegt: 
„gebrek aan goede kaarten maakt, dat de grootte der land- 
„goederen niet kan opgegeven worden”, terwijl hij de kaart 
van Valentijn nog als de beste voor de ligging van den 
Salak, Gedeh en der bovenlanden in het algemeen noemt. 
De beste kaarten van de laatste jaren der vorige eeuw 
zijn afkomstig van de Marine-school te Samarang, waar- 
van de élèves Van der Hoff, Vodegel, Andrie, onder de 
informators Gerlach en Johan George Steinmetz, kapitein 
ter zee en le informator, vooral van gedeelten der tegen- 
woordige 8e afdeeling, der kusten nabij Samarang, en der 
baaijen aan de zuidkust van Java, goede kaarten lever- 
den, terwijl in 1796 de enseigne Miroir de Jouvancy Ja- 
va’s noord-oosthoek opnam. 
Van de Luampongs, Benkoelen en Palembang bestond 
eene kaart, volgens enkele wegen door de bazen kaarte- 
makers gevolgd. 
Van Padang eene situatie. Van Borneo, Banka, Bili- 
ton en Timor allerruwste schetsen, welke zich slechts tot 
enkele kustplaatsen uitstrekten. 
Ziedaar het resultaat mijner nasporingen tot ongeveer 
1800, voor zooveel Java en oostelijke eilanden, Sumatra 
en de Molukken betreft. 
Van Ceilon en de Malabarsche kust bezit men een stel, 
voor dien tijd, zeer goede kaarten, op last van den gouver- 
