— 968 — 
eischte uitgaven , variërende van f 40,000 tot f 70,000 (in een 
tijdsbestek van circa drie jaren) voor eene volledige karte- 
ring eener residentie uiterst gering te noemen zijn, in ver- 
gelijking met de verbazend groote som, besteed voor eene 
kaart van Kadoe, door de landmeters De Vos, Flikkenschild, 
enz., onder het bestuur van den gouverneur generaal Van der 
Capellen aangevangen, doch onder dat van den komm. gen. 
Du Bus gestaakt; eene kaart, die van alle waarde ontbloot 
is, terwijl de thans geleverde kaarten betaald worden, en 
wel door de opbrengst van datgene, wat zij aan het licht 
brengen, en door het gestichte nut. 
Welligt zoude men, bij vergelijking van de wijze van-op- 
name, in Europa gevolgd, zoo als die door heer G. A. De 
Lange, in dit tijdschrift, voor Frankrijk beschreven, of die 
gebezigd door den generaal Kraijenhoff voor Nederland, ver- 
meenen, dat de resultaten, verkregen volgens de aangeno- 
mene methode op Java, geheel onbevredigend moeten zijn. 
Echter, zoo als die opnamen thans geschieden, is dit de 
meest praktische, de beste wijze, en verkrijgt men, indien 
ik dit woord mag bezigen, eene benaderde kadastrale opname. 
Onze archipel in het algemeen behoeft niet in 200, Ja- 
va niet in 50 of 100 jaren, betere kaarten, dan die 
door de opname van Cheribon verkregen zullen worden. 
Zoo lang streken woest en onbewoond blijven, zoo lang de 
wouden en wildernissen niet verdwijnen, zoo lang niet el- 
ke voet gronds die waarde heeft, welke zij in Europa be- 
zit, zoo lang is geene uitgebreidere opname te billijken. 
Voor de meeste buitenbezittingen is deze wijze zelfs niet 
te volgen en zal men moeten afwachten, tot ook zij groo- 
ter belang medebrengen, of wel beschaving hare wouden en 
onbewoonde streken in vruchtbare oorden zal herschapen 
hebben, nijvere volken zich zullen hebben nedergezet en 
aan ons onderworpen. 
