— 980 — 
De toegebragte direkte en indirekte schade is niet te schat- 
ten. Uit de vernielde negorijen en afzonderlijke huizen is 
schier niets kunnen gered worden. 
De vlugtelingen, die aan den dood ontsnapten , hadden den 
tijd niet om van hunne have en goed iets te bergen. De 
klapper-, koffo-, pisang- en sagobosschen, welke eene voor- 
name bron van bestaan waren, zijn verdwenen, alsmede het 
grootste gedeelte der aanplantingen van de onderscheidene 
gewassen, met welker voortbrengselen de Sangirezen zich 
voeden , zoo als rijst, miloe , pisang, patata’s, enz. 
De geredde bewoners van de verwoeste streek zijn dan 
ook meestal elders heengetogen, om in hun onderhoud te 
voorzien, en ofschoon langzamerhand wederkeerende, zijn 
toch van Taroena nog ruim duizend onderdanen in de na- 
burige landschappen Manganitoe en Siauw en op nabij ge- 
legene eilanden verspreid. De gevlugte onderdanen van 
Taboekan zijn in de hoofd- en kleinere negorijen van dit 
land verdeeld. 
De radja van Taroena riep mijne tusschenkomst in, om 
zijne verspreide onderdanen tot terugkeer en de hoofden der 
naburige landen tot uitlevering te bewegen. Ik heb hem 
die hulp toegezegd en daaraan ook reeds onverwijld gevolg 
gegeven, met aanbeveling evenwel aan den radja, om voor- 
eerst in de tijdelijke verhuizing te berusten, ten einde de 
vlugtelingen in de gelegenheid te stellen zich onderhoud te 
verschaffen , tot dat zij weder in staat zullen zijn zich in 
het Taroenasche te vestigen en den grond aldaar te be- 
bouwen. Dat het verlies van zoovele aanplantingen, zelfs 
na het omkomen van een zoo aanzienlijk getal menschen 
en na het zich verspreiden van de geredden, de voorziening 
in voedingsmiddelen voor het tegenwoordige zeer bezwarend 
en voor de toekomst zeer zorgelijk doet zijn, zal uwe ex- 
cellentie ligtelijk bevroeden. 
Ten aanzien der Taboekanners, ofschoon ook deze veel 
