— 440 — 
gesloten hoek, gevormd in het standpunt Patoeha, bekend, 
en daaruit de hoek, in den Tjikoerai gemaakt, afleidende 
werd bevonden dat berekening en waarneming van dien 
hoek op 2” boogs na overeenstemden. 
Het behoort natuurlijk tot de zeldzaamheden en het wordt 
daarom hier als eene bijzonderheid vermeld, dat op eenen 
afstand van meer dan 100,000 ellen een signaal kan wor- 
den ingesteld; op veel kleinere afstanden is het meten der 
hoeken tusschen de signalen nog zeer moeijelijk en hadden 
wij deze niet dikwerf door heliotropenlicht vervangen, dan 
had de meting veel meer tijd gekost of was welligt niet 
geslaagd. f 
Uit het vorig verslag is op te maken, in welke standpun- 
ten de heliotroop heeft geschenen; het licht werd steeds 
met de opgaande zon naar oostwaartsche rigting terugge- 
kaatst en het zou onmogelijk geweest zijn uit een punt 
naar een daarvan ten westen gelegen te heliotroperen, de- 
wijl de lichtsterkten van twee heliotropen in rede staan als 
de kosinussen van den hoek van inval, en dewijl de berg- 
toppen bij dalende zon zelden helder zijn, is de hoek 
tusschen den Patoeha en Boekittoenggoel in het standpunt 
Pangerango gevormd, op de signalen waargenomen. Voor 
deze waarneming bezocht de heer van Limburg Brouwer 
en ik in de laatste dagen van de maand Februarij het laatst- 
genoemde standpunt, terwijl van den uitkijk en uit het ein- 
de van den gang Chaulan (nabij de kampong Petodjo) het 
heliotropenlicht naar den Pangerango werd gerigt. 
Op den Boekittoenggoel is alleen gemeten de hoek tusschen 
de signalen van den Tampomas en van den Tjikoerai en dus 
zijn slechts in de 2de en 3de driehoek alle hoeken bekend ge- 
weest, terwijl van de vorige slechts twee door meting en de 
derde bij aanvulling bekend waren. Toen de hoeken in drie- 
hoek 2 en 3 werden opgeteld, zoo als zij uit de metingen 
opgemaakt waren, bleek de som 6” en 8” boogs meer te be- 
