kins OA Hett 
— 450 — 
men reeds vroeger zekerheid had van het voorkomen van 
tinerts in die streken, daarvan nooit exemplaren werden 
geleverd; terwijl het bovendien opmerkelijk is, dat, hoe- 
wel volgens opgave die erts op eenige plaatsen werd uitge- 
smolten, de Dajahs en Maleijers in genoemde ländschap- 
pen nergens sieraden of andere voorwerpen gebruiken, díe 
door hen uit tin zijn vervaardigd, en die kunnen doen ver- 
moeden, dat dit metaal daar vroeger bekend was. 
In het jaar 1852 werd in die streken voor het eerst on- 
derzoek gedaan naar tinerts door den 1" luitenant G. P. 
Te Winkel, die op zijne reizen een aantal ertsen verza- 
melde. Bij een later verrigt onderzoek bleek, dat deze 
ertsen alle bestonden uit ijzerzand met uitzondering van 
een enkel exemplaar, dat eene geringe hoeveelheid tinerts 
bevatte en gevonden was bij eene kleine goudmijn, niet ver 
van de maleische kampong Aboet in het gebied der Pesa- 
goean-rivier. Hoewel deze landstreek een onderdeel uit- 
maakt van het landschap Matan en alzoo buiten de gren- 
zen lag van het mij opgedragene werk, achtte ik het echter 
om verschillende redenen van belang, om ook daar onder- 
zoek te doen en wel om daarmede in de eerste plaats te 
beginnen. 
De Pesagoean-rivier, die op ongeveer 10 minuten zui- 
delijker breedte is gelegen dan de Pawan of hoofdrivier 
van Matan, loopt van uit de bovenlanden gemiddeld in eene 
zuid-zuid-westelijke rigting naar zee. Voor de, mon- 
ding ligt eene zandbank, zoodat men er alleen bij hoog 
water kan binnen komen. De rivier is aanvankelijk breed 
en diep genoeg om ook door groote vaartuigen te worden 
bevaren, doch wordt spoedig zeer smal en ondiep en is bo- 
vendien overal versperd door omgevallen boomstammen, die 
voortdurend door den wind van de oevers worden losgerukt. 
Gedurende het drooge jaargetijde is deze rivier dan ook 
grootendeels zelfs voor kleine sampangs niet bevaarbaar, 
