123 



\ 



i> 



sine tQlo indicio alios propiillulaturos essc fructus, scd eodcm insuper mense ex itisidis 

 Ulasserensibus duas arboris conias acccpi nnius cjusdcinfine ma*piitudinis et actatis, qnarum 

 una onusta crat fructibns Pinanfjae-formibus , cujus suprenmm caput forniam rcfcrcbat 



r 



parvi Ananassae fructiis, squamae enini ejus crectae erant, et arctissinie sibi junctac, ex- 

 ceptis inferioribus , quae paulnlum apertac erant, inter quas juniorcs apparcbant fructus. 



Altera autem coma perfectam gerebat Ananassam. 



*» 



)) Prinia liabebatur femina, allcra 



autem mas. In utrisque rami erant ad extremum extensi instar niattae, in femina latiorcs, 

 long^iores et mag^is virentes, in mare autem horti mei (quae junior erat arbor) cjusilem 

 cum femina erat lono^itudinis , omnia in ramo folia retrorsurn eraut infle.va instar aci- 



nacis. 



99 



Propagatio. Arbor haec propao^atur si supcrius moUe caput trunci abscindalur atq^uc 

 illud in terram sabulosam deponatur, licet sit salsa. Caplta aulcni Uacc pcr inlejrum subsl- 

 stunt annum, antequam novas frondcs emittant, atque porro tarde increscunt, uiide, nar- 

 rante RuMPuio , taediosum sit, illas in hortis plantare, quamvis Amboinensibus et Uliassc- 



^ I-' 



rensibus aliquando successit, qui hinc indc unan altcramye propo aedcs suas colnnt arbo- 

 rcm , in solo ncmpc arenoso, in quem sordcs aliaque projcclllia dcjiciuul. ]yuclci ctljun, 

 si in hortis scryantur, tardlsjime pro g-crminant, mnUo tamcn cltiuj iii naturali solo iu 

 quo spontc crcscit arbor. 



Incrcmentum 



Arbor bacc tarde admodum excrcscit , 



quae ex nuclcis quam (luao 



surculis elTossis prodit 



long-um 



pcr tcmpus nil nisi folia «crcns, atquc hoc admodum 



taixle; sl yero truncus ad quinque se.Yve pednm altitudinem cycreyerit, citlns projcrminat. 



Amboiua 



idi 



truncus erat 



si ncmpc Ananas fructum produxerit ....... in 



vi«Tinti quatuor pedcs altus, qui erat anjj-ulatus, tubcrculosus , et in trcs majores ad ycrli- 



ccm divisus capllatos ramos, quorum quisque propriam gcrcbat comam. 



h 



spadicum femineorum arbor pci' aliquot amios quiescit , excrcsccns tauVum 



99 



ct 



Post lapsum 

 ovas frondcs 



formans. Dein vertex in medio denudatur, atque cx illo dc novo prorumpit majj^na spadicum 

 feniineorum copia, squamis prinmm coni ad inslar tectorum el imbricatorum. Quo ve* 

 tustior arbor est eo minor ille spadicum conus videtur. 

 matur, scd pleruraque per unmn alterumve amium quicscit arbor. 



Uaus domesticiis et medicus est. Juniores frondes coctae incolis gratum olus praebent. 



mas quo 



ciror 



J» 



etiam edulcs 



crudi 



nimis alvvun movent, imo, ut quidam dicuiit, le- 



thalem alvi fluxum excitare valent, Rumphio ipso teste saporls amaricantis sunt sed minime 



m 



acris. Per noctem in aqua macerari aut co(][ui oportet, antcquam comedantur. Tncolae 



■ 



jiru et£ey majori cum diligentia eos pracparant et artificio singulari in foycis in terram 



effossis ignis vi cos exponenles. (Cf. Herh. Amb. 1. c. p. 88.) 



JSiiclei recentes rasi ulcerationibus imjionuntur et maligna pedum ulcera sanari valent. 

 Caro etiam coui maris in shnilcm usum adhibctur. Cortex molliusquc li«jnum cum Pinanga 



L 



irtasticatum ct tumidis artubus illinitum , optime vaJct. 



• 



Usns s&cer apud Tamboccancnscs 

 Ittgcant . 



aluit, qui fructus ederc debent 



demortuum 



Jdhotatio. Specimen Cycadis in Java insida fortassis invenlum quod nomine Cycadls 

 circinalis L. in Jctis Societ. Batav, descripsit Liher Baro de Wdrmb , verisimilitcr ad hanc 

 spcciem pertinere, auctoris vcrba satis declarare vidcntur. Auctoris autem dcscriptionem , 



32 * 



