werd dan ook als zoodanig gewaardeerd en reeds in 1660 werd hem door den gouverneur en Raad van Ambon de 

 tijdelijk opengevallen post van „opperhooft", ook wel „subaltern hoofd'*, over geheel Hitoe 1) toevertrouwd met den 

 provisioneelen rang van koopman. In deze waardigheid was hij tevens lid van den politieken Raad van Ambon. 

 Hila aan Hitoe's noordkust werd zijne standplaats. Tegelijkertijd werd hij door Hustaerdt en Ambon's Politieken 

 Raad aan de Hooge Regeering te Batavia voorgedragen voor de definitieve vervulling dier betrekking voor 't geval 

 zij voor goed mocht komen te vaceeren 2 ). Gouverneur-Generaal en Raden keurden deze voordracht goed en bij 

 hunnen brief van 17 Februari 1662 gaven zij te kennen, dat zij aan Rumpf de qualiteit van koopman hadden verleend, 

 onder een nieuw verband 3 ) van vijf jaren, op eene bezoldiging van zestig gulden 's maands. 



Deze, die inmiddels in 1661 had bedankt voor de hem door Gouverneur en Raad met algemeene stemmen 

 aangeboden betrekking van fiscaal 4 ) van Ambon, sleet in het fort Amsterdam te Hila eenige jaren van zijn leven. 

 Vermoedelijk te midden van zijn gezin; althans in 1669 is er sprake van zijne vrouw, zijn zoon, zijne dochters. Zijn 

 leven daar zal aangenaam geweest zijn: eene eervolle positie met ruime inkomsten; tijd voor bezigheden buiten die 

 welke zijn ambtsplicht hem oplegde; een mooie streek 5 ); een huiselijk leven waren in die dagen zijn deel. Zijne dagen 

 werden ingenomen, behalve door zijne ofïïcieële werkzaamheden, door studiën welke voorbereidden de geschriften die, 

 hem zelven tot eeuwigen roem, der Oost-Indische Compagnie tot niet geringe eer, der wetenschap tot ongemeen 

 voordeel, zouden strekken. 



Het blijkt uit den brief van 20 Augustus 1663, door hem gericht tot de Bewindhebbers der Oost-Indische Compagnie 

 ter Kamer Amsterdam, welke — volgens de voorschriften van die dagen — door tusschenkomst van den Gouverneur 

 van Ambon, toen Simon Cos, die Hustaerdt had vervangen, en van de Hooge Regeering te Batavia diende te worden 

 verzonden. Het is een voor de kennis van Rumpf (toen reeds zich schrijvende Georgius Everardus Rumphius) 

 belangrijk document, vooral wat betreft zijne wetenschappelijke onderzoekingen. Immers, hij vertelt daarin, hoe hij 

 begonnen was „een werek, daer innen in 't Latijn beschreven werden sodanige planten, gewassen, gedierten etc. als 

 „(hem) in de tijd van (zijne) residentie in Indien te sien voorgecomen syn ende noch sullen voorcomen". Maar 

 wetenschappelijke arbeid op het eiland Ambon, zoover van de centra der Europeesche beschaving, viel moeilijk: 

 noodzakelijke hulpmiddelen ontbraken. Vandaar Rumphius' klacht geuit te „Hila binnen de fortresse Amsterdam op de „custe 

 Hittoe in Amboyna": „Alsoo ick my dan met dese onbesochte ende tot noch toe weynich bekende materie ingelaten 

 „hebbe in een werek, daerin ick weynich voorgangers ofte leytslieden vinde, ende de paden overal verwerret door 

 „malcander loopen, soo ben ick hiertoe alderhande goede ende geprobeerde autheuren benoodigt, dewelcke my tot 

 „een compas in dese Indiaensche wildernisse ende steunsel van de memorie mochten dienen". Deze te bekomen 

 ging in die dagen moeilijk; slechts de Bewindhebbers konden helpen. Rumphius verzocht dan ook niet anders, dan dat 

 deze, zijne „Hooggebiedende Heeren", wilden toelaten en zorgdragen, dat de „boecken, instrumenten etc", welke door zijne 

 vrienden te Amsterdam voor hem waren of nog zouden worden gekocht, in goede orde aan boord hunner schepen 

 naar Indië werden gezonden, in de hoop, dat zij hem zouden bereiken, „seecker ende ongeschent (gelyck men wenscht 

 „te hebben 't geene met goet geld betaelt wordt"). Bescheiden bede in bescheiden vorm door den bescheiden man geuit ! 

 Jüax Maetsuyker was Gouverneur-Generaal (1653— 1678). Hij had eene wetenschappelijke opleiding gehad, 

 was te Leuven in de rechten gepromoveerd en heeft in Indië herhaaldelijk blijken gegeven van meer dan gewonen 

 wetenschappelijken zin 6). Bij hem moest een dergelijk verzoek in goede aarde vallen. Hij zond dan ook Rumphius' 

 brief aan de Bewindhebbers „met voorschryven, dat Haer Ed. believen consent te drager, tot het oversturen van 

 „alsulcke instrumenten en boecken, als (Rumphius) tot syne studie gevorderd heeft". Er ligt voor ons een komische 



tint over het beschermende van den toon, waarin deze aanbevelh 



Bewindhebbers is geschreven: er wordt 



daarin zoo goedig nederbuigend gesproken van „eenen Georgius Everhardus Rumphius", die „den naem heeft ^ 

 „bequaem ende leergierig persoon, daarenboven van een goed leven is" 7). Maar het was goed bedoeld en, wj 



. (v"l. V.u. i:\njN. t.a p . II A, bldz. 100). 



