Rumphius, folio 30. 

 „Kort nae de veroveringe van Outoemoerij heeft den 

 Gouverneur de geheele maght der Ambonsche corcorren 

 vergadert, zoo van 's Casteels onderdaenen als van de 

 bondgenoten op Hitoe en Loehoe, bijeenbrengende 35 stux 

 corcorren waerop waeren 3500 en daaronder 60 blancke 

 soldaten. Hiermede is hij uijtgevaeren in November des- 

 zelven jaers om de inlanders overal in goede devotie te 

 houden, regt te doen en insonderheijdt de veelvoudige 

 strooperijen te beletten, bij die van Bonoa, Kelang en 

 Assahoedij doenmaals zeer g'oeffent. Men hadde dikwils 

 geklaagt over de menschroverij deser volkeren bij den 

 Quimelaha Sabbadijn, maar noijt satisfactie daarover 

 bekomen, alsoo hij voorgaf dat hij se niet dwingen 

 konde. Den Gouverneur nam dan voor, deselve met 

 gewelt aen te tasten, zettende de steven vooreerst nae 

 Bonoa, alwaer de snootste rovers woonden, die zedert 

 den uijttogt der Portugeesen verscheijde persoonen uijt 

 de Oeliassers en Amboina gerooft hadden en tot geen 

 restitutie verstaan wilden. Hij zou se wel met wapenen 

 aengedaen hebben, dog door tusschenspreeken van den 

 gewoonlyken middelaar, den Cap n Hitoe, nevens de 

 Orangkaijen van Ihamahoe wierde de saak bemiddelt, 

 dat die van Bonoa tot restitutie van de geroofde persoonen 

 (zouden overgaan) off bij overlijden in plaats van een 

 Orangkaij zoude betaelen hondert patooien en voor een 

 gemeen man zestig d°, voorts tot een amende opbrengen 

 1800 patolen met een corcorre van vier nadjos, en beloven 

 hun voortaan sonder roven te geneeren." 



Valentijn, bladz. 40. 

 „Om egter den schrik nog meer onder de quaadwil- 

 ligen te brengen, en ook andre, die nu en dan de hoorns 

 opstaken, in toom te houden, vond deze Landvoogd goed 

 alle de Cora Cora's zoo van de onderhoorige Orang 

 Kaja's, als die van de Loehoenesen, en Hitoeësen, aan 

 't Kasteel te beroepen, om met deze Hongi na de buiten- 

 Eilanden te gaan, en de rooveryen, die men daar pleegde, 

 te beletten. Het getal der Cora Cora's aan 't Kasteel te 

 zamengekomen, bestond in 35 welbemande vaartuigen, 

 waar op tusschen de drie en vierduizend weerbare mannen 

 waren, bij welke hy 60 Europiaanen voegde. Hier mede 

 vertrok hy in de maand November 16 18, om alle geschillen, 

 die zig hier en daar opdeden, te beslegten; maar voor al 

 om die van Bonoa, Kelang en Assahoedi, die, alzoo zy 

 geen ander middel om te bestaan hadden, zich niet dan 

 met menschen-rooven ophielden, te beteugelen, en tot een 

 andere wyze van leven te brengen; te meer, alzoo hy 

 wel dikwils daar over aan den Ternataanschen Stadhouder, 

 waar onder zy eigentlyk stonden, geklaagt, maar van tyd 

 tot tyd bevonden had, dat daar ontrent geen ordre ter wereld 

 gesteld wierd, of dat zy zich ten minsten zeer weinig aan 

 de zelve lieten gelegen zyn. Hy rukte dierhalven eerst 

 na Bonoa, de snoodste roovers in dit gansch gewest, en 

 geboren menschen-dieven, die zich niet ontzagen, alzoo zy 

 ook stoute Zeelieden waren, met hunne vaartuigen tot in 

 de Uliassers te gaan rooven, en de stranden aldaar niet 

 alleen zeer onveilig te maken, maar zelf ook de menschen 

 van 't land van Amboina, en van de stranden van Leytimor 

 te komen wegnemen. Hy eischte de menschen, die zy 

 gerooft hadden, weer; dog zy hadden de stoutheid van 

 die te weigeren. Hy tastte hen dierhalven met geweld aan; 

 doch zy, ziende dat het hem ernst was, en dat zy niet in staat 

 waren om zoo grooten vloot lang tegen te staan, quamen 

 door tusschenspraak van eenige Orang Kaja's, vooral door 

 die van Capitein Hitoe, en die van Ihamahoe zoo verre, 

 dat zy beloofden het geroofde weder te zullen geven, en die 

 gene die nog leefden, over te zullen leveren, of zo zy 

 mogten overleden zyn, dan voor ider Orang Kaja honderd, 

 en voor een gemeen man zestig petolen op te zullen 

 brengen, 't geen men bevond met een boete, hen opgelegt, 

 in het geheel agtienhonderd petolen (zekere zyde kleeden) 

 uit te maken ; behalven dat zy nog een Coracora van vier 

 Gnadjo's beloofden te geven, en zich voortaan van 't rooven 

 te zullen onthouden". 



