zetten, het van Diemen de Lei-Timoreezen, die aan de tocht naar Lucieïa hadden deelgenomen, met bijlen en 

 hakmessen aan land gaan; op verzoek van de orangkaja's van Lei-Timor zag de gouverneur van het plan af 

 Tamalessi werd ontslagen en door diens tusschenkomst kwamen eenige orangkaja's van Wawani hun opwachting 

 maken bij van Diemen, wien zij hunne grieven blootlegden; in hun verzoek, om Kakiali los te laten kon de 

 gouverneur voorloopig niet treden, doch zou hij op een in 't kasteel Victoria te houden landdag trachten alle 

 geschillen bij te leggen. De landdag duurde van half- tot bijna einde Mei; aanwezig waren o. a. Sibori, die vertelde, 

 dat hij nuttelooze pogingen had aangewend om Leliato naar het kasteel te doen komen; de hoofden van Lei-Timor' 

 die, van de min of meer afvallige landen e. a., en, om de zaken met Hitoe meteen in 't reine te brengen, ontsloeg 

 van Diemen Kakiali. De bestaande kwestie's werden nu geleidelijk afgehandeld, de voorstellen der inlanders, eerst 

 barsch ontvangen, zooveel mogelijk ingewilligd — behalve hun verzoek „dat de E. compagnie de korakora's, 

 naarmate zij dienst deden, geliefde heel, of half te betalen". Bij een uitvoerige acte (i [uni 1637) werd Kakiali 

 in zijne vroegere waardigheid van kapitein Hitoe erkend. Mocht het blijken, „dat de gedane beloften van trouw 

 worden geschonden, dan zouden alle rebellen zonder genade en barmhartigheid door ons met de uiterste •-< stren-heid 

 met de wapens worden aangevallen, vervolgd en vernietigd", met deze woorden werden de orangkaja's naar huis 

 gezonden, nadat ieder met een klein geschenk vereerd was. 1) Zoó schreef 1 \\ Ottens die den 2i«» Mei van 

 Deutecom als gouverneur had opgevolgd, den 12™ September 1637 aan Heeren XVII, en terecht kon hij er nog 

 bijvoegen, „dat aan vele troebelen en veel onrust in deze kwartieren in hoofdzaak een einde was -emaakt kapitein 

 Hitoe houdt zich volkomen rustig, en Sibori toont veel ijver om Leliato's aanhang te verminderen"' 



Kort na van Diemens vertrek (14 Juni), liepen er reeds kwade geruchten van Kakiai.i's handelingen, die van 

 weinig welwillendheid jegens de onzen getuigde; zijn huwelijk met de dochter van een onzer hevigste tegenstanders, 

 den Kaïtsjil Lacxman, het hoofd van Kambelo, gaf te denken; met den koning van Makassar stond" hij in'verbinding. 

 (die hem echter niet openlijk hulp kon verleenen, omdat van Diemen op zijne reis naar Batavia. Makasser aandeed 

 en met den koning vrede had gesloten); van de nagelen, door hem opgekocht, stond hij slechts de helft aan de 

 Nederlanders af, de rest ging naar Kambelo; in plaats van in de buurt van 't kasteel Victoria te wonen, bleef hij 

 in het sterke Wawani; toen Ottens in October een hongi-tocht tegen Leliato zou ondernemen weigerde de 

 bevolking van Alang, Lilibooi, Wakasihoe en andere negorijen, op Kakiai.i's aanstoken, daaraan deel te nemen. 

 Voor het oogenblik kon Ottens niet anders doen, dan de ons goed gezinde hoofden voor kapitein Hum-: te 

 waarschuwen, en aan Sibori mocht het gelukken de orangkaja's van Lesidi voor de onzen te winnen; zijne 

 positie was echter vrij lastig, omdat hij niet „pijlen" kon hoe in het algemeen de verhouding van zijn vorst met de 

 ons niet gunstig gezinde bevolking op Klein-Ceram was, 



VAN Diemen vertrok (Januari 1638), vergezeld van den extraordinaris raad Anthomo Caen, met 12 schepen 

 en jachten, met 1650 koppen bemand, op nieuw naar Ambon om „met den koning van Ternate alle de overgebleven 

 openstaande differenten aldaar af te handelen"; den 24™ Februari d. a. v. op de plaats van bestemming aangekomen, trof hij 

 Hamdja nog niet; in afwachting van diens komst, werd Banda bezocht, waar juist een Engelschman voornemens was 

 Poeloe Run te bezetten, waaraan van Diemens komst nog bij tijds een einde maakte. Intusschen was Hamdja met 

 11 korakora's te Manipa geland, maar scheen niet veel haast te hebben van Diemen op te zoeken, die met zijn 

 vloot den i8 en April voor Hila ankerde en 12 dagen later naar Kambelo verzeilde, waar ongeveer 50 groote en 

 kleine Makassaarsche, Maleische en Javaansche vaartuigen aan 't strand lagen om nagelen in te nemen. Langer 

 dan van Diemen lief was, bleef Hamdja „semmelen", waarop deze „serieus" werd aangemaand te komen opdagen, 

 waaraan Z. M. den 3 en Mei gevolg gaf." „Vrij wat gealtereert, nedergezeten wezende", zeide hij: „dat nu de tijd 

 gekomen was, waar hij zoo lang naar gewenscht had, doch nu in des generaals macht was kon deze hem dooden, 

 naar Nederland of Batavia voeren". Zoo'n vaart liep het niet. Veel lust tot spreken had Z. M. dien dag niet, en 

 behalve zijn verzoek, om de vreemde vaartuigen, die daar nog steeds lagen, ongehinderd te laten vertrekken, schoot 

 van Diemen in de volgende bijeenkomst met Hamdja, die erg „timide" was, niet veel op. Om aan diens „vele 

 frivole praatjes" een einde te maken, waarschuwde van Diemen hem, dat over de bestaande kwesties niet verder 

 zou worden gesproken, alvorens de „vreemdelingen" vertrokken en de kimelaha's Loehoe en Leliato naar behooren 



