waren gestraft. Loehoe, die zich in het gevolg van Hamdja bevond, en Leliato, werden toen den i2 en Mei door 

 hem gevangen genomen. De vaartuigen, die, met uitzondering van de Bantammers, geen aanstalten maakten te 

 vertrekken, en een 200 aan het strand staande huizen, werden, ondanks het hevig protest van Hamdja, verbrand. 

 Kort na dit gebeurde vertrok van Diemen, en spoedig na hem Hamdja, met hunne vloten, naar Ambon, waar de plechtige 

 bijeenkomst werd gehouden, tot het bijwonen waarvan ook Kakiali was uitgenoodigd, die onder 't maken van allerlei 

 uitvluchten, zich wijselijk, niet liet zien. Het resultaat van de gehouden samenkomsten was (om van de besproken 

 zaken „te netter bewijs" te hebben), het opmaken eener acte van „renovatie en confermatie" (20 Juni 1638), waarbij de 

 plooibare en „timide" Hamdja alles beloofde wat van Diemen wenschte. Van de in dat uitvoerige staatsstuk 

 opgenomen bepalingen als: de regeling der grensscheiding tusschen de E. compagnie en Ternate in de Ambonsche 

 kwartieren, de belofte, dat de sultan, of zijn opvolger van de compagnie jaarlijks zou ontvangen „boven deszelfs 

 ordinaire geregtigheid" 4000 realen van achten, mits de onzen zekerheid zouden hebben; „dat alle nagelen in de 

 Moluccos of in de Ambonsche kwartieren vallende, 't zij groot of klein gewas, alleen in hun handen kwamen", was 

 zeker wel de voornaamste: dat de Nederlanders een erkend recht verkregen „om te aller wegen en accès-plaatsen 

 op de koningslanden" forten en sterkten te bouwen en er garnizoen te doen houden. De eischen door de eene 

 partij in het contract omschreven, waren te hoog gesteld en het nakomen daarvan door de andere partij te plechtig 

 beloofd, dan dat nu met zekerheid en zonder zorg de toekomst kon worden tegemoet gegaan. 



't Lot der twee gevangenen kimelaha's was als volgt; 20 Juni keerde van Diemen naar Batavia terug en 

 nam op Hamdja's verzoek Leliato mede, ten einde, almede volgens des konings verlangen, daar voor goed met hem 

 af te rekenen — hetgeen geschiedde, want hij werd in 1643 onthoofd — of wel, hem in de genade van den 

 prins aan te bevelen. Loehoe werd door zijn heer in vrijheid gesteld, welke onaangename tijding van Diemen 

 nog even voor zijne afreis vernam. Ook Ottens was met die invrijheidstelling niet ingenomen, want hoewel Hamdja 

 bij het loslaten van Loehoe had gezegd, dat deze zijn slaaf was, die kwam wanneer hij hem riep, of hem kon krijgen 

 wanneer hij (Hamdja) het maar hebben wilde, leerde de ondervinding, dat deze groote woorden ijdele klanken waren; 

 de „slaaf was onmiddellijk naar Hoamohel vertrokken en daar voor zijn heer en meester niet te spreken, toen deze 

 hem te Kambelo een bezoek wilde brengen. Onder den rook van het kasteel scheen 't Hamdja niet best te bevallen, 

 hij vreesde, dat nu zijn zoo hoog opgehemelde komst geen ander practisch resultaat had gehad, dan het in onze handen 

 spelen van Leliato, hem door de Nederlanders „nog wel een slecht nagerecht mocht opgedischt worden"; om dit te 

 ontgaan, vertrok hij naar Manipa ; wel waarschuwde Ottens hem schriftelijk (31 Augustus 1638) de tehuisreis niet 

 eerder te aanvaarden voor hij Loehoe tot rede had gebracht, doch te vergeefs; einde September 1638 keerde hij 

 voor goed naar Ternate terug. Tot aan zijn dood, die 10 jaar later voorviel, deed Hamdja geen enkele poging om 

 de voorwaarden, in de overeenkomst van Juni 1638 bedongen, met ernst na te leven. En toch bleven wij zijne 

 gewillige dienaren, zooals de toekomst leeren zou. 



Hoewel Ottens in zijne poging om Kambelo aan te tasten (April 1639) geen geluk had — van Diemen 

 schreef 18 December 1639 aan H.H. XVII, dat hij er zich niet genoeg over kon verwonderen, dat de gouverneur 

 „dit werk zoo loszinnig onderleid heeft", en in datzelfde schrijven tevens wordt gezegd: „dat Kakiali, Loehoe en 

 consorten naar hun uiterste vermogen tegen den staat der compagnie boudeerden en den vreemden proteeren, 

 daarmede ons de handen volgevende, en in de Ambonsche landen alles met voorkennis van Hamdja en diens raad 

 werd ondernomen en gedirigeerd, bij welke perfidieusen hoop geen politiek, maar bedriegerij, loosheid en leugens in 

 zwang zijn", was toch volgens het inzicht van den gouverneur en raden, „het aanzien van de's compagnie staat'en het 

 voor haar hebbend respect bij dat van de vorige jaren vergeleken, zóó dat God lof den tijd is geboren, dat met d' een 

 noch d' ander langer behoeven te simuleeren". Dat beloofde wat voor die landen ! 



Het jaar 1640 verliep betrekkelijk vrij kalm; Loehoe's en Kakiali's verzet was door het afvallen van vele 

 hunner landgenooten, op Klein-Ceram „dapper gekrenkt". Ten einde „door Godes genade de nog trouwloozen hoop te 

 dempen en de Ambonsche kwartieren in gewenschte posture te brengen", kon wel is waar niet aan het verzoek van 

 Ottens worden voldaan om een aanzienlijke macht te zenden, maar bestond bij de regeering van Batavia toch het 

 voornemen in het volgende jaar de gevraagde hulp te verleenen. Ottens zou dit niet beleven, den 14» Augustus 

 overleed hij en werd den 20* Februari 1642 opgevolgd door Anthonio Caen, ordinaris raad en gewezen landvoogd der 

 Molukken, die bij zijn komst onmiddellijk met kracht de zaken begon aan te pakken, hetgeen dringend noodig was 



