Kakiali had met 800 man Larike (Hitoe) aangetast en verwoest, iman RadjaliI) in 1639 door Kaki.m.i naar Makassar 

 gezonden met verzoek om hulp, (niet, zooals hij voorgaf, tegen de Nederlanders, maar tegen het ons goed gezinde hoofd 

 Kajoean) liep eenige dorpen op Hitoe af en voerde de bevolking naar Wawani om te beletten, dat zij Kajoean zouden 



steunen, en een Makassaarsche vloot, bestaande uit 36 jonken, met 1200 goed bewapende mannen," was wachtende, 

 juist toen Caen te Ambon aankwam, wien 't gelukte een gedeelte der flotilje te verwoesten, doel! de bemanning ontsnapte 

 en voegde zich onder aanvoering van Dayn Bolecan, een broeder van den koning van Makassar, bij Kakiali, die de 

 bewoners van Hila, doch vruchteloos, tot het kiezen van zijne partij poogde over 'te halen. Op wraak van den kapitein 

 Hitoe beducht, vluchtte de bevolking naar Hitoelama, hetwelk nu door de verbondenen, voornamelijk door de 

 Makassaren, werd bestormd, maar dank zij de dappere verdediging der onzen afgeslagen. Om zich hierover te 

 wreken stak Davx Bolecan het kwartier van Kajoean in brand. Op diens verzoek werd het garnizoen van Hitoelama 

 versterkt, omdat Kakiali dreigde de plaats opnieuw aan te vallen. In die dagen (23 Maart 1042) kwam te Ambon 

 de extraordinaris raad en advokaat-fiskaal Gerard Demmer, Caen aflossen, doch deze wenschte zoo lang te blijven 

 totdat de toestand verbeterd was, hetgeen zich voorloopig niet liet aanzien, immers de Makassaren ontvingen voort- 

 durend versterking, de ons tot dusverre goed gezinde Baros, orangkaja van net belangrijke Mamala (op Hitoe) 

 koos Kakiali's partij; Laala op Klein-Ceram werd door Loehoe, die met Kakiaii's zuster huwde-, verbrand; Kajoan, 

 ontstemd over eene onrechtmatige terechtwijzing van C\i\, verklaarde zich voortaan <>nzijdi<> te willen houden 

 Een belangrijk voordeel voor de Nederlanders was de tusschen de Makassaren en Kakiau ontstane tweedracht. 

 hetgeen de bewoners van Kambelo aanleiding gaf met ons vrede te sluiten, waarvan den 20" Augustus 1642 een 

 contract in optima forma werd opgemaakt; ook Loehoe, bevreesd, dat te eeniger tijd het voor hem ongunstig kon 

 afloopen, bood zijne onderwerping aan en beloofde de overeenkomsten getrouw te zullen nakomen. 1 )en 1 v van de 

 volgende maand, nam Demmer het bestuur voor goed over, en vertrok Caen naar Batavia. De rust op Klein-Ceram 

 stelde Demmer in staat zijn volle aandacht te wijden aan het fnuiken van Kakiali's verzet, en daartoe was de val van 

 het sterke Wawani noodig. Als inleiding tot de krijgsoperaties deed Demmer, om toevoer van levensmiddelen te 

 beletten, het strand van Wawani door korakora's blokkeeren, doch moest wegens de invallende west-mouson de 

 blokkade in November opheffen: echter was het hem voor dien tijd gelukt, Kakiaii's vooruitgeschoven posten Nau 

 en Binau te vermeesteren. Een bode naar den kapitein Hitoe gezonden, om hem tot onderwerping aan te 

 manen, kwam met de boodschap terug, dat hij op nieuw den oorlog tegen de Nederlanders had <>ezworen en 

 dien eed zou houden. Nauwelijks was de vloot voor 't kasteel terug, toen Caen, nu als , .superintendent, veldheer, 

 en zeevoogd der oostersche gewesten" met versterking terug kwam. Terwijl Demmer en Caen besprekingen hielden 

 over de te nemen maatregelen, ontving eerstgenoemde (11 Februari 1643) een brief van Hamdja, waarbij hij verzocht 

 Loehoe niet los te laten, (N. B. wij maakten toen van zijne diensten gebruik) „doordien hij een schelm is, mij in een 

 kwaden naam brengt, mijne geregtigheden verduistert en principalijk de E. comp.'s handel heeft te niet gedaan. 

 Demmer of Caen konden met Loehoe handelen naar welgevallen, hem op de plaats laten dooden of naar Batavia of 

 Ternate brengen; op laatstgenoemde plaats zag men hem echter niet gaarne. Behalve Loehoe moest diens moeder Djia, 

 zijne zuster Fatima en broeder Aki-Wani zijn lot deelen. Het edel tweetal, in plaats van Loehoe te waarschuwen voor het 

 onheil, dat hem en de zijnen dreigde, hield het bericht achter, omdat men hem bij de belegering van Wawani noodig 

 had, en, om geen argwaan te wekken, „werd hij in alle gelegenheden zeer minnelijk behandeld". De operaties tegen het 

 sterke Wawani begonnen (April) met de verlaten negoryen op Hitoe's kust te verbranden en alle boomen te kappen. 

 Einde April kwam Demmer persoonlijk met zijne vloot voor Wawani, hij beloofde de Makassaren vrijen aftocht, mits 

 ze de nagelen achterlieten tegen den prijs — n.1. de monopolieprijs — die de compagnie gewoon was te betalen. Deze 

 was zóó berekend, dat de verkoopers „slechts" % verlies leden (De E. compagnie deelde sedert jaren 39 o/ dividend uit). 

 De Makassaren verwaardigden zich niet op dat voorstel te antwoorden en de „veldheer", dat dralen moede, begon 

 toen de werken der belegerden te bombardeeren. Achtereenvolgens werden, nadat men meester van het strand was, 

 de in het bergachtig terrein opgeworpen bolwerken verwoest, en alles wat door vuur vernield kon worden, waaronder 

 pakhuizen vol nagelen, in de asch gelegd. Den 4 den Mei werd Kakiali's hoofdvesting Wawani aangetast, doch een 

 door hem gedane uitval verleerde de aanvallers voor het oogenblik zóó de lust van verder door te tasten, dat ze 



