JOOALS bekend is, vertrok Rümphiüs waarschijnlijk in 1653 van Batavia naar Ambon. In een brief 

 van 20 Aug. 1663 aan de „Bewinthebberen" der O. I. Compagnie, resideerende ter camer Amsterdam, 

 schrijft hij: „'T is dan aldus dat ick begonnen heb een werck, daer innen int Latyn beschreven 

 werden, sodanige planten, gewassen, gedierten etc. als my in de tyt van myne residentie in Indien 

 te sien, voorgecomen syn, ende noch sullen voorcomen. Welcke rechte benaemingcn. soo uyt de 

 oude Griecxe, Arabische ende Latynsche, als nieuwe autheuren, van my uytgesocht, met malcandercn vergeleécken 

 ende onderscheyden, haere behoorlycke Figuren (voor soo veel const in my is)i)mw. 't leven afgebeelt;" (Leüpe p.40) 

 Uit dezen brief, die als bijlage I voorkomt in P. A. Li 111 s levensbeschrijving (11^1871». blijkt duidelijk, 

 dat Rumphius toen ter tijde zelf de teekeningen voor zijn Kruidboek maakte, en hij die niet deur 'anderen liet 

 vervaardigen. Dit zelf-vervaardigen van die teekeningen kan hoogstens tot het begin van [670 hebben plaatsgevonden. 

 daar op dat tijdstip Rumphius het ongeluk trof, het gezicht te verliezen. Het was met deze lakonieke woorden, ze<>t 

 Leupe2), dat Gouverneur en Raad (van Amboina) aan de Hooge Regeering van dit treurig ongeval kennis gaven: 

 (9 Mei 1670): „Den Coopman Rumphius is nu sedert eenige weken blind geworden'. Op 17 Februari 1074 verloor 

 Rumphius bij eene aardbeving zijne vrouw en zijn jongste dochter: het spreekt van zelf dat deze ramp grooten invloed 

 op zijn werkkracht uitoefende, zoodat het niet te verwonderen is, dat wij vóór 1679 niets meer van zijn arbeid vernemen. 

 In het begin van dat jaar werd hem door de Hooge Regeering nog een klerk toegestaan (Missive van 22 Februari 1679) 

 tot vervolge van de Ambonsche Historie, welk werk kort daarna (23 Sept. 1679) naar het vaderland kon worden 

 gezonden. Dit werk, als zijnde van niet-botanischen aard, interesseert ons hier verder niet. Op 11 januari 1687 

 brak te Ambon een zware brand uit, waarbij een gedeelte van Rumphius' „boeken, handschriften en bijeenverzamelde 

 zeldzaamheden" verloren ging. In de volgende bewoordingen maakte de Gouverneur, DlRCK DE Haes, deze ramp, 

 voor zoo verre zij Rumphius betrof, aan de Hooge Regeering bekends): 



„UEd. Hoogachtbare hebben mede gelieven in hare missive van den 17 February 1680, aen den 

 Oud-Coopman G. E. Rumphius te recommanderen, dat hij na voltooying van de Ambonse Historie, het 

 Ambonse Cruytboeck zou trachten te volmaecken ; nu is 't zelfde zoo goet als ten eynde gebragt, en waren 

 oock alreeds voor zeven honderd ende 20 capittelen, waeruyt de twaelf boecken des geheelen wercx bestaen, 

 de helft van de nodige figuren zoo door hem 1) als andere teyekenaers vervaerdigt, maar zyn deselve door den 

 laetsten brand op den elfden January deses jaers, nevens veele andere schriften en boecken vernielt, zynde het 

 principael werck ter naeuwer noot gesalveert 1). Indien dat UEd. H.Achtb. meeninge nog is, dat hetzelfde 

 werck tot volkomentheyt gebracht werde, zoo zal het aenstaende jaer een teyckenaer herwaerts dienen gesonden te 

 worden, dewelcke nevens desselfs soon Augustus Rumphius ±) omtrent een ander halff of twee jaren 

 die schade zouden vergoeden connen ; alzoo geoordeelt wert, dat gemelte werck zonder figuren weynig nut 

 ende aensien zoude hebben". 



Deze brand verklaart wel, waarom wij in 't handschrift der Leidsche Bibliotheek geen enkele teekening aantreffen 

 welke door Rumphius zelf gemaakt is. Hij toch werd in 1670 blind en al de verzamelde teekeningen zijn in 1687 

 verbrand, zoodat het natuurlijk voor hem onmogelijk was zelve nieuwe te maken. Alle zoeken in het handschrift, 

 of soms een toevallig geredde origineele teekening van Rumphius aanwezig ware, was vergeefs, alhoewel de mogelijkheid 

 bestaat dat enkele niet onderteekende platen, bv. de plaat van Cap. I (Auctuarium), van onzen Rumphius afkomstig zijn. 



De Hooge' Regeering gaf gaarne gehoor aan het verzoek van Rumphius in bovenstaanden brief vervat, en schreef 



