teekenmer van Funis quadrangularis, door P Di Rtnm» n 



van 27 January w beide if he t Utrecht ^ ^ ™ *£ '*J J - 7^7 t7 f ^ 



Leiden op P . 31 een plaat van Papaya ^ J^l^«^ ÏT^ » R^^ 



Il \ in" v ' P CaP ' " Gen : tGekening Van TmgÜ ^ *«* Pl1 ™ « *"- « 30 Nov. ,606 : en op P . ao ie 

 teekemng van^Pmanga saxaahs door P. DE RuVTER van Febr . _ zoodat klaarb]ijkdijk ^ JJ^ de 



opvolger van Va, Evck ,s geweest. Deze De Ruvter zal wel door Van Eyck zijn gekozen, want reeds lang voor 

 Van Eycks vertrek teekende hij voor Rumphiüs, nl. op ultP. Maart 1694; zie toch hiervóór blz. 4. 



Intusschen, zegt Leupe (p. 27), waren de naar het vaderland gezondene handschriften van Rumphiüs aldaar 

 aangekomen en door Commissarissen uit de Bewindhebbers in ontvangst genomen. 



Uit hun verbaal blijkt echter, dat alléén nog slechts Boek 1-9 ontvangen waren: 



„Vrydagh den 16 Augusti 1097. 

 „Seeckere geslooten kasse met papieren jonxt uyt Indien, met 't schip Sir fans Lant overgekomen, 

 bij de Heeren Commissarissen geopent en besightigt synde, is bevonden, in te houden een stel van het 

 Ambonsche Kruytboeck, .... door G. E. RüMPmus van 1 lanau Bestaende in q boecken verdeelt 



in 631 Capittelen; synde de minute der ses eerste boecken. met Waterlandtin den jare 1692 verongeluckt, 

 die uyt de copiën, die den Oudt-Gouverneur-Generaal Camphu\> daervan gehouden hadde. weder gecopireru 

 nevens de drie volgende, door voornoemde RüllPHIüS nae Batavia geschickt. en door Generaal en Raden 

 herwaerts gesonden. Welck werek als van een bysondere curieusheyt, en waerinne verscheyde nutte en aenmer- 

 kenswaerdige saecken sonde kunnen vervat staen, d' Heeren Commissarissen voornoemt, hébben goetgevonden, 

 dat onder 't opzight van den Advocaet Scott, byeengebraght off ingenavt sal worden, om ter naester verga- 

 dering van de Seventiene geproduceert, en wyders overwogen te worden, hoedanigh men daermede in 't verder 

 sal handelen." 



In hun antwoord, 9 Oct. 1697 (zie Leupe p. 28), benoemen de Heeren Zeventienen Rumphiüs' zoon. P. A. RüMPHlüS, 

 ter belooning van zijns vaders werk tot koopman en vervolgen dan. . . „Doch alsoo wy bevinden, dat in dit werek 

 deese en geene affteeckeningen, als anders komen te denderen, zoo wenschten wy wel dat die defecten, soo 't mogelyck 

 is, ons mochten toegesonden werden, om soodanigh loffelyck stuck werkx niet onvolmaeckt te hebben ; het ongeluckigh 

 blyven van 't schip Waterland, dat met het originele is te gronde gegaen, vernieuwt ons by deze occasie weder 

 de geheugenisse van dat smartelyck verlies." 



Op 24 Sept. 1701 werd door Gouverneur en Raad v. Amboina geschreven, zie Leupe p. 29 : „Den Oud-Coopman 

 G. E. Rumphiüs heeft den Gouverneur gedaen verzoecken, dat het laetste werek van syn Herbario, synde een auctuarium off 

 toegifft, tot uw HoogEdelh. mogte overgesonden worden, 't geen den Gouverneur syn Ed. gaerne toegestaen heeft, en 

 gaet nu onder No. 28 tot UHEdelh. over. Doch tot narigt van UHEdelh. soo dient geweten te worden, dat van 

 alle de figuren, die daerinne leggen, seer weynig of geen minuten off affteeckeningen daervan hier overgebleven syn, 

 sulex sy om de seeckerheyt op Batavia wel sullen dienen met UHEdelens believen gecopiëert te worden, om by quaede 

 toevallen (gelyck meer gebeurt is) daervan niet versteecken te blijven." Op Batavia gaf men aan dezen wensch gehoor, 

 en werd aan den Gouverneur te Amboina hiervan kennis gegeven, die hierover zeer tevreden was (zie Leupe p. 30), 

 antwoordende, dd. 19 Mei 1702,: „Wy bedancken UHoogEdelheden dat het gesondene auctuarium van het Herbarii 

 Rumphii, eer het na het Vaderland gesonden is geworden, hebben laten copiëeren, aengesien van dien ouden Heer 

 niets meer te verwachten sal syn, als uytgeleeft hebbende". 



Inderdaad stierf dan ook Rumphiüs nog geen maand later, 15 Juni 1702, in den ouderdom van 75 jaren. 



W r at de uitgave van Rumphiüs' werk betreft, vermeldt Leupe p. 32-33, dat men in de notulen van de vergadering 

 der Zeventienen van 19 Febr. 1700 leest: „Ter Vergaderingh bekent gemaackt synde, dat eenige liefhebbers en boeck- 

 druckers hadden versoght, om op hare kosten te mogen drucken eenige exemplaren van de Ambonsche Kruytboecken, .... 

 Is nae deliberatie verstaen het drucken van voorsz. boecken als ondienstigh in dese in geene opsighten te excuseren." 



Twee jaar later was de stemming beter; ter vergadering van i7 en van 15 Sept. 1702 werd goedgevonden (Leupe p. ^): 

 „de Kruytboecken van den Oudt-Coopman G. E. Rumphiüs soo sigh eenige liefhebbers tot het drucken van dien, 



