Ten eerste valt de buitengewone rijkdom aan soorten in deze vaarwateren op. Ik noemde niet minder dan 

 tien soorten van walvisschen. Daaronder zijn zes genera (Orca, Globicephalus, Lagenorhynchus, Prodel- 

 phinus, Tursiops, Gram pus) van Delphinidae, waarvan slechts Prodelphinus met zekerheid uit den Archipel 

 bekend was. 



In de tweede plaats moet men het zeemanschap, de vaardigheid en stoutmoedigheid dezer inlandsche visschers 

 bewonderen, die zulke deels zeer vlugge dieren, zooals de Delphinidae, weten te bemachtigen en die er met hun zeer 

 eenvoudige hulpmiddelen niet tegen opzien, zulke groote dieren, zooals den Cachelot en de Balaenoptera — al 

 vergenoegden zij zich zelfs met kleinere exemplaren van den Cachelot — aan te grijpen en te dooden. 



Ik heb reeds vroeger medegedeeld en door afbeeldingen verduidelijkt, dat voor deze vangst gebruik gemaakt 

 wordt van vaartuigen, die afzonderlijk hiervoor gebouwd zijn, en van andere, door pagaaien gedreven kleinere inlandsche 

 vaartuigen zich daardoor onderscheiden, dat zij van voren van een uitbouwsel voorzien zijn waarop de harpoenier 

 zich plaatst, die de harpoen in het lichaam van den walvisch te drijven heeft. Daarvoor beschikt hij over ijzeren 

 harpoenen, wier afmeting overeenkomt met de afmetingen van het dier. De grootste harpoen, die ik zag — op 

 de laatstvermelde plaats gaf ik er ook eene afbeelding van, — had eene lengte van 42 cm., de kleinste 8 cm. Zij is 

 los op een stok gestoken en van eene lijn voorzien, die haar met de boot verbindt. Ik deelde reeds vroeger mede 

 hoe, luidens de mededeeling van een Anonymus uit het jaar 1849, de geharpoeneerde walvisch in de diepte duikt en 

 daarbij, als hij sterk genoeg is, het vaartuig mede naar de diepte sleurt. De opvarenden zoeken dan een goed heenkomen 

 op een naburig vaartuig. Zoodra het dier weer bovenkomt, en daarmede ook het vaartuig, wordt aan het laatste een 

 tweede, des noods een derde boot vastgebonden, totdat het dier vermoeid of stervende boven komt en vervolgens naar 

 land gesleept wordt. Daar het geluk mij gunstig was en ik naar Lamakera kwam op het oogenblik, dat een 6.50 M. 

 lang jong exemplaar van Balaenoptera gevangen was en binnengebracht werd, had ik gelegenheid alles te observeeren 

 wat hierbij plaats heeft, welk ceremonieel in acht genomen, hoe de walvisch geslacht en gebruikt wordt. Een en ander 

 heb ik op de boven aangehaalde plaats uitvoerig beschreven. 



Ik keer dus thans terug tot de vraag: wat wist men vroeger van deze vangst? 



Eene verhandeling uit het jaar 1827 „Iets over de walvisch-vangst in de Zuid-Zee en den Indischen Oceaan" 1) rept 

 met geen enkel woord van vangst door inlanders bedreven. Integendeel in een tweede artikel, uit het zelfde jaar 

 „Iets over de Groenlandsche en Straat Davidsche walvisch-vangst" 2) verhaalt de zelfde schrijver, dat in het jaar 1733 twee 

 schepen van de Oost-Indische Compagnie uit Indie eenige walvischbaarden aanvoerden. „Bij alle nasporing heeft (de 

 schrijver) niet kunnen ontdekken, of deze baarden afkomstig waren van walvisschen, welke wij zelve in de Indische 

 zeeën gevangen hadden . . . ." 



Opmerkelijk genoeg bericht ook Reinwardt niets van walvischvangst door Inlanders, alhoewel hij langeren 

 tijd op Timor vertoefde, benoorden dit eiland kruiste en herhaaldelijk met Amerikaansche walvischvaarders daar ter 



Eerst D. \V. C. Baron van Lijnden 3) deelt in een verslag uit het jaar 1 851 over Solor mede, dat „de eilanders, 

 vooral die van Lamararap (Lomó/em) en Lamakera (Solor), zich toeleggen op het harpoeneren van walvisschen (Sol. 

 kotta kalemah), eene zeer groote eetbare niet tranige vischsoort door hen kraroe genoemd, bruinvisschen (Sol. temoe) 

 en haaijen (Sol. i/oh). „Op Lamararap wordt de traan door uitdruipen, niet door koken, verzameld en aan de 

 Boeginesche en andere inlandsche handelaren verkocht, en wordt overal in deze omstreken gebruikt tot het breeuwen 

 van praauwen. Op Lamakera wordt geen traan verzameld. Op beide plaatsen wordt het vleesch en spek der genoemde 

 zeedieren voor een lekkernij gehouden en als dinding ook aan de bergbewoners verkocht." 



Ten opzichte der inlandsche benaming noemde men ook mij „Temoe" en bedoelde daarmede de Cetaceën, 

 welker schedel ik als Globicephalus bestemde. Orca gladiator werd Segoeni genoemd. „Kotta Kalemah" klonk voor 

 mijn oor als Katta Klambah ; het was de naam voor Cachelot. Balaenoptera werd te Lamakera algemeen „Klaroe" 

 genoemd. Eindelijk was hier nog de naam „Djoemba" in gebruik, waarmede Kogia bestempeld werd, maar ook enkele 

 andere kleinere schedels. Wellicht was dit een naam voor kleinere soorten. 



