dikwijls aantrof, hetzij in de dreggingen, hetzij in het zand langs de kust. Bij het bemachtigen van een prooi komt 

 de onderkaak ternauwernood uit de mond, maar de bovenkaken worden naar buiten gebracht en de beide tangen met 

 de daarbinnen geplaatste tanden openen zich bovenmatig en sluiten zich verbazend snel, zoodat een worm gemakkelijk 

 in tweeën wordt geknipt. Ook Keferstein 1) bemachtigde haar bij lage ebbe op het strand bij St. Vaast la Hougue ; 

 het dier scheidt, volgens hem, een helder slijm af en lijmt daarmede fijn zand en slib tot een koker aanéén. Eveneens 

 hebben Grit.e, Clapakkdk, Quatrefaoes e. a. haar herhaaldelijk waargenomen, maar geen van hen spreekt van een 

 verschijnen in massa, zooals dit met Lysidice oele het geval is. Dat zulks geschiedt ter wille van de voortplanting, 

 gelijk reeds Prof. Weber in het Siboga-bulletin opmerkt, lijdt wel geen twijfel, want het lichaam van de meeste 

 exemplaren is tot berstens toe vol van de geslachtsproducten. Trouwens wij kennen reeds eenige andere voorbeelden 

 van periodieke verhuizing van lagere zee-dieren uit de diepte naar de kust. Zoo bevond Semon 2), dat Nautilus 

 pompilius gedurende de N. W. moesson bij Ambon niet voorkomt, daarentegen tijdens den Z. O. moesson daar 

 volstrekt niet zeldzaam is en dan in geslachtsrijpen toestand verkeert. Hetzelfde verschijnsel nam hij waar bij een 

 schitterend gekleurden zee-egel, tot het geslacht Asthenosoma behoorende ; ook dezen trachtte hij tijdens zijn verblijf 

 op Ambon te vergeefs machtig te worden, terwijl later gedurende den Z. O. moesson verscheidene geslachtsrijpe exemplaren 

 voor hem verzameld werden. Maar, zooals reeds Von Martens 3 ) en Max Weber hebben opgemerkt, de meeste overeenkomst 

 met het verschijnsel van de ,,oele" of ,,wawo", vinden wij in het optreden van de „pal oio" of „bo lol o" in de 

 Stille Zuidzee. Ook daar ziet men nabij sommige eilanden-groepen (de Samoa-, Fiji-, Tonga- en Gilbert-eilanden), op 

 een bepaald tijdstip van het jaar, een worm in zoo groote hoeveelheid aan de oppervlakte der zee verschijnen, dat de 

 bevolking er op uitgaat om ze te verzamelen, teneinde ze als voedsel te gebruiken. In de maanden October en 

 November, op den dag van het laatste maan-kwartier, kort vóór zonsopgang, begint het water der lagune tusschen het 

 strand en het rif, op éénmaal te wemelen van wormen, zoodat de zee het voorkomen van vermicelli-soep krijgt (Al. A gas s i z, 

 the islands and coral reefs of Fiji, p. 16). Was dit verschijnsel reeds vroeger herhaaldelijk waargenomen en beschreven 4), 

 eerst in den laatsten tijd hebben de onderzoekingen van Friei>i.;ï\m :k 5 ), Kka\ii.k f '') en Ehlers?) ons geleerd, dat de 

 pal oio bestaat uit de met mannelijke en vrouwelijke geslachtsproducten beladen achtereinden van Eunice viridis, 

 die in de koraalrots verblijf houdt. De wormen van de pal oio behooren dus evenals die van de oele tot de familie 

 der Euniciden, maar terwijl men in de oele de volkomene geslachtsrijpe dieren vindt, bestaat de pal oio slechts 

 uit de door deeling afgescheiden geslachtsknoppen, die een korten tijd een zelfstandig leven leiden, om des te beter 

 voor de bevruchting en de verspreiding der soort zorg te dragen. Welke factoren, hetzij de invloed der getijden, hetzij 

 die van het licht, óf van de atmospherische electriciteit, bij het tot stand komen van dit merkwaardig biologisch verschijnsel 

 een rol spelen, ligt nog in het duister. Ook de koraalbanken van den Atlantischen Oceaan, nabij de kust van Florida, 

 schijnen een worm te herbergen, die op een bepaald tijdstip van het jaar, terwille van de voortplanting, aan de 

 oppervlakte van de zee komt. A. G. Mayer s ) heeft namelijk in drie achtereenvolgende jaren, 1898, 1899 en 1900, nabij 

 Loggerhead Key (Tortugas) waargenomen, dat daar omstreeks het laatste maan-kwartier, vallende tusschen 18 Juni 

 en 18 Juli, een worm verschijnt, die hij de „Atlantic paloio" noemt; deze bestaat, evenals de Stille Zuidzee-palolo, 

 uit de met geslachtsproducten beladen achtereinden eener Eunice, evenwel waarschijnlijk niet E. viridis, maareene 

 verwante soort. Het zwemmen begint zeer vroeg in den morgen, vóór zonsopgang, en neemt steeds in omvang toe, 

 tot de zon opkomt en daarmede het ontlasten der geslachtsproducten een aanvang neemt: dit geschiedt in zóó sterke 

 mate, dat de zee over een groote oppervlakte een melkachtig voorkomen krijgt. Later op den morgen beginnen de 

 wormen meer en meer naar den bodem der zee te zinken en om negen uur is er geen meer te zien, maar kan men 

 de eieren nog aan de oppervlakte van het water zien drijven. Ten slotte moge nog vermeld worden, dat op het 

 zoölogisch congres te Berlijn' 1 ) Kexoi Osawa eene mededeeling heeft gedaan over een Japanschen worm, batzi 

 genaamd, die een soortgelijk verschijnsel zou vertoonen als de Palolo. 



