„damas van Plinius •,, en Pyrites solidus, in 't Maleitsch Maas Urong-2). De grootste en schoonste stukken 

 „vind men op Java omtrent de stad Mataram ■*); Ook op Celebes, Bortieo en Sicccadana, dewelke geslepen een hand 



„breed zyn en blinken als een metaale spiegel" „Achter Grisec legt een berg- Giry, daar op de Penimbaan 



„woont, den welken de Javaanen alle voor een Heilige Leeraar of Paus houden 4 ) ; van dezes voorouders en geslachten 

 „ziet men verscheide graven op 't hoogste van dien berg, waar in groote gepolyste stukken van dezen steen gezet zyn, 

 „die een wonderlyken glans van zich geeven, wanneer de opgaande zon daar tegen schynt, 't welk het onwetend volkje 



De bovenvermelde vindplaatsen van de groote stukken zijn nog niet nader bekend geworden. 



Aangaande Amboina*) noemt Rumphius een plaats Panuat in het brongebied van de Wai Hila op Leiti?nor, 

 waar in de klei hexaëders en pentagoondodekaeders gevonden worden 7). De overige komen voor op Hitoe en wel 

 bepaaldelijk „op Hila, Larique en oud Hative, in de rivier Waypia .... De rosse keisteenen moet men in stukken 

 „slaan, dan vind men deze klontjes daar in zou vast gegroeit, dat men ze daar uit kappen moet ; doch onder 10 steenen 

 „vind men pas een, die ze heeft: Het zyn ook altyd ^:n massieve klontjes, maar dikwyls zeer kleine stukjes als grof 

 „zand, en korreltjes van geel koper, door het geheele lichaam des steens verstrooit". Hiermede zijn de in diabazen en 

 andere gesteenten zoo veelvuldig optretende kleine pyriet-individuen bedoeld B). 



Ook op Ceram komt pyriet „in de grootte van een erwete of pistoolkogel" voor. 



Aangaande dezen vorm van het ijzerbisulfide schrijft Rumphius het volgende: 9) „Soo gehoort hier onder (nl. 

 „de Pyriet) ook een soorte Marcasita aerosa of Kopersteen, dewelke men op verscheide plaatsen in de Oostersche 

 „quartieren vind ; deze is brokkelig, ruig en scherp, hoekig, daar gummetjes en blikken onderlopen als geel koper, met 

 „grauwe bergsteen gemengt, by deze Inlanders onder den naam van Maas Urong begrepen, hoewel het merkelyk 

 „daar van verschilt, want het is niet alleen brokkelig, en men kan geen vuur daarmede slaan, maar heeft ook een scherp 

 „corrosief zout by zich gelyk Salmiaak, t' welk daar uit slaat, als men 't een tydlang in de opene lucht laat leggen." 



Deze laatste opmerking is zeer juist, maar het „scherp corrosief zout" is geen Salammonia, maar IJzer- 



Als vindplaats wordt vermeld de noordkust van Ceram bij Hole™). Sedert werd de Markasiet nog op 

 andere plaatsen van dat eiland gevonden en wel door F. Schneider aan de oevers der rivieren oostelijk van Loehoe, 

 aan de westkust der Piroe-baai als „zuivere klompen zwavelkies, deels verweerd en dus met kristallen van zwavelzuur- 

 ijzer vermengd" H). Eveneens moet veel Markasiet in het oostelijk gedeelte van Ceram aanwezig zijn. Ik ontving 

 bolvormige aggregaten afkomstig van de rivier Nuf en verder ruwe massas uit de omstreken van Bonfia door wijlen 

 pastoor C. F. J. Le Cocq d'Armandville. Ook deze stukken ondergaan eene spoedige ontleding tot ferrosulfaat. 



Diamant én £v? ™ t m*Ï° «£"' * ' kr^ T* . maa * W0 F dt S^-egd, dat ^ ^Iverglinsterend als 



!'-■ .,.:■■ 



: • . - - " 



aan dit onderwfrp^ook 'in endere geschnt! J ' mvt ' lc d " 01 Pr ' IMI ^ >'^ h ^<-" c.gon ' ia P n » ">< h staat mag lc tijd dit 





Hiertoe wordt do< 





I'iiNchr. \, ! 



8 ) Der Wawi 

 JI3: R. D. M. Vu. mi., o 



r Ts 7 r bTz. 88,' 



». 78: K. Marti 

 ver de geoTogT 



ïMi^Ê^^ÊÈU 



'•) Er bestaan 



:wrcbm «; 



van dien „aan, Ilote besar en HoU ketjil, behoorende tot 



Wahai gelegen. 



