benaming Pickeringiet vereenigd worden. Ik heb mij er van overtuigd, dat het mineraal van de G. Wajang 

 werkelijk hiertoe behoort en acht het zeer waarschijnlijk, dat ook de overige „veder-aluinen" uit de verschillende 

 solfatara's zoo niet zuivere P ie kerin gieten, dan toch mengsels daarvan met H aiotri ch iet zijn. Hiertoe 

 mag o. a. gerekend worden het zoogen. H versalt van Y si and, dat volgens Forchhammer 2.19 0/ Q Mg O bevat 1). 

 SERPENTIJN, benevens CHRYSOTIEL en METAXIET. 



„In de rivier Waüommo achter 't Kasteel Victoria in Ambon vind men zekere Steenen van een ei of vuist 



„groot, van buiten vol bulten en kuilen, niet te min glad, zacht in 't aantasten waar van zommige stukken zoo 



„mooi geadert en geplekt zyn, dat men ze voor een kostelyk marmer of Serpentynsteen zoude aanzien, zoo ze meer 



„Kardigheit en glans hadden." Van buiten vertoont hy geene mooijigheid maar in 't slypen vertoonen haar 



„eerst de koleuren en schilderyen wolken en plekken, van groen, aschblauw, root en zwart met veelerlei fyne 



„adertjes Zommige zyn byna in 't gemeen groenachtig van koleur als wier of zeegras."-') De naam. die RuMPHIUS 



„hieraan geeft, is die van Dominees Steen „van een zeker Praedikant, die ze in de Waytommo eerst gevonden en 



„veel werk daar van gemaakt heeft De voornoemde Domine wist door 't slypen fraaije hoekige mes-steelen en 



„gebeelde tafeltjes daar van te maken, hoewel hem in 't slypen veel mislukte"-). Op een andere plaats (blz. 332) wordt 

 gezegd: „De geheele strand van Waynitoe tot voorbij Oud Amahocssoc heeft verschelde rivieren, ook zwartachtige 



„klippen, dewelke brokkelig en schilfferig, zwartgroen en loodverwig zijn, mede naar het Talcum'^) aardende In 



„de rivier de Oliphant staan diergelyke klippen, ook brengt zy voort noch andere Steenen van groen, bruin en zwart 

 „gemarmert, die men ook voor groene marmer zoude aanzien, zoo ze niet te brokkelig waren. Egter vind men zoodanige 

 „harde en massive stukken, dat men kleine mortieren en schaaltjes daar van maken kan." Deze Serpentijn, die ook 

 door latere onderzoekers herhaaldelijk werd opgemerkt 4 ), heeft J. L. C. Schrokdkr van der Koek 5 ) onder den naam van 

 Periodotiet beschreven, hoewel er geen spoor van olivien meer in gevonden wordt. De meeste van deze serpentijnen 

 zijn bronziethoudend. 



Onder den naam van Amianthus Ambonicus of Batoe Ramboe beschrijft Rimhiüs (bladz. 332) „Een 

 „slach van den Amianthus", dat men op Leitimor „inzonderheit in de valleye der riviere Way-hauoi Baton gantoiig, hy 

 „d'onze den Alf genaamt, waar in men geheele klippen vind van dezen bastaart A mianth us, buiten hard en zwartgrauw, 

 „doch schilfferig, en als men 2 of 3 van de buitenste korsten afneemt, zoo vind men den A mianth us als grijze haairen, 



„doch vast aan malkander klevende en met veele zeegroene schilfferen op malkander leggende Uit de voornoemde 



„rivier d'Aif en der zelver kind Waynitoe worden veele zoodanige stukjes een vinger lang en kleinder uitgedreven. 

 „die men dan verstrooit vind langs den geheelen hoek Oevitetto, by d'onze genaamt de Galghoek, daar ze dan eenen 

 „langen tyd in de zon liggende de groenigheit verliezen en uit den gryzen grauw worden." De hierboven beschreven 

 stukken stellen Serpentijn „buiten hard en zwartgrauw" voor, die met Chrysotiel doortrokken is. Eene vrij goede 

 afbeelding daarvan vindt men op PI. LVII, fig. H. 



Buitendien kende Rumphius nog (blz. 201) „een versteende Amianthus , die het gout toetst." Dergelijke 



harde en stengelachtige aggregaten, die ook elders te zamen met Serpentijn (b.v. op Timor), worden gevonden, 

 behooren tot de Me taxi et. 



De boven vermelde vindplaatsen werden tot nog toe weinig onderzocht. Salomon Muller vermeldt, dat de 

 serpentijn op den top eens heuvels, niet ver van de stad Amboina gelegen, vele talk blaadjes en strengen van asbest 

 bevat 6), en E. W. A. Ludeking zegt 7), dat men op de stranden „stukken steen met fijne schitterende aderen van 

 „asbest (?) doorweven" vindt 8 ). 



RiMinrus vergelijkt zijne amianthus-soorten met de Lapis Cananorensis (Pedra de Cananor) en met 

 de eveneens van Cananor afkomstige Pedra fria. 





